وفات‌نامه گونه‌ای ناشناخته در شعر شیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس

10.22083/jccs.2018.137008.2482

چکیده

شعر شیعی با تنوع مضامین، رویکردها، کارکردها و قالب­های شعری در دوره‌های تاریخیِ مختلف توانسته است به‌صورت جریانی مستمر و پویا تداوم یابد. محبان اهل‌بیت با عشق و شوری خاص، خالصانه­ترین بخش ادبیات تشیع را تا قبل از استقرار حکومت صفویان باوجود موانع و تهدیدات فراوان خلق کردند. هنوز پژوهش­های گسترده در دیوان­ها و جُنگ­های شیعیِ به‌جامانده از گذشته صورت نگرفته است؛ اما همین میزان انجام‌شده نشان می­دهد شعر شیعی و گونه‌های مختلف آن توانسته است هم در حوزه شکلی و هم محتوایی بر تنوع و غنای شعری در ادبیات فارسی بیفزاید. از آن جمله شکل‌گیری گونه­ها و زیرگونه­های جدید است که در این مقاله برآنیم تا نمونه­ای از آن­را معرفــی نماییم که از جُنگ­های خطی استخــراج کرده­ایم. تقسیم‌بندی این‌گونه‌ براساس محتوا و درون‌مایه آن‌ است که به‌صورت عنوان در آغاز اشعار ذکرشده است. عنوانی که بعدها به ‌مرور زمان و در اثر تکرار بیانگر یک نوع و گونه ادبی در ادبیات دینی ما شده است. در این مقاله برای نخستین بار گونۀ «وفات­نامه» مطرح و معرفی می­شود و نمونه­هایی از دیوان­ها و نسخه­های خطی برای شاهد مثال آورده می­شود. بدیهی است با بررسی­های وسیع‌تر  به انواع تازه­تری در اشعار شیعی دست یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

vafatname lesser known species in the shia 's poetry

نویسندگان [English]

  • saed bozorg bigdely 1
  • Akram karami 2
1 Associate Professor of Persian Language and Literature Tarbiat Modarres University
2 Doctor of Persian Language and Literature, Tarbiat Modarres University
چکیده [English]

Shia poetry with variety of concepts – approaches – practices and the forms of poem in different historical periods could continue in form of countinuos and dynamic process.
The lovers of ahle-beit with love and enthusiasm despite the obstacles and threats abound created the most sincere shia literature before safavieh.
Yet necessary researchs in collections of poems left by pass havnt shaped but this the out shows that shia poetry could both the basin form and content form add to the diversity and richness of Persian literature.
Including the information of new species and sub species is that in this article we want to introduce some samples that we extract them from handwritten poem collections.
The classification of the species is according to their content that is mentioned in beiginig of poetry as title.
The titles that later overtime and by repetition is represents a kind and literature genre in religious literature .
In this article for the first time (vafat nameh) genres will proposed and introduced some samples of them from courts and manuscripts as evidence brought obviously with deeper check can arrive to new samples in shia poetry.

کلیدواژه‌ها [English]

  • shia poetry
  • literature genres
  • vafatname