آیندۀ مصرف رسانه‏‌ای مخاطبان: مطالعۀ موردی با روش دلفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه رادیو دانشکدۀ تولید دانشگاه صدا و سیما (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت رسانه دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

3 دانشیار گروه علوم ارتباطات دانشکدۀ علوم ارتباطات و مطالعات رسانۀ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

امروزه مصرف رسانه‌ها در سراسر جهان بسیار بالاست و با پیشرفت فناوری، فرصت‌های بیشتری برای انتخاب مخاطبان در موقعیت­ها، مکان‌ها و با رفتارهای مختلف در سراسر جهان ایجاد شده است. این فرصت، سپهر رسانه­ای را گسترده‌ترکرده و شیوه‌ای را که مخاطبان در آن تعامل و استفاده می‌کنند، تغییر داده است. در دهه‌های اخیر، با توجه به تغییرات چشمگیر فنّاوری، اقتصاد، سیاست و جامعه، نگرش و نقش مخاطبان رسانه در سراسر جهان به‌طور چشمگیری تغییر کرده و این امر به نوبۀ خود بر استراتژی‌های رسانه‌ای، تولید محتوا و همچنین تغییر مدل‌های تجاری تأثیر گذاشته است. در پژوهش پیش‌رو، با استفاده از روش تحقیق آینده‌پژوهی دلفی و با بررسی دیدگاه‌های 15 متخصص حوزۀ رسانه، عوامل مؤثر بر چگونگی مصرف مخاطبان آیندۀ رسانه بررسی شده است. یافته‌ها حاکی از آنند که در آینده مخاطبان هیچ‌گونه محدودیتی در نحوۀ مصرف، ابزار ارتباطی، زمان و مکان استفاده از رسانه ندارند و تحت هر شرایطی می‌توانند رسانه را مصرف کنند و از سوی دیگر نقش آنها می­تواند بین فرستنده و گیرنده مدام در حال جابه‌جایی باشد(مدل ارتباطی تعاملی). این مخاطبان  قدرت انتخاب در میان طیف گسترده‌ای از محتوا و خدمات از پلتفرم‌های مختلف دارند و در نهایت آنها خود می‌توانند محتوا را تولید کنند و به مصرف‌کنندگانی هوشمند، تولید ـ مصرف‌کننده و تولیدکننده ـ طراح خدمت تبدیل می­شوند که همۀ اینها بر اثر تقسیم‌بندی مخاطبان در محیط همگرایی رسانه‌ای است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Future of Media Consumption: A Delphi Case Study

نویسندگان [English]

  • hasan khojasteh 1
  • melika bordbar 2
  • SEYED VAHID AGHILI 3
1 Associate Professor, Radio Group at Department of Production, IRIB University
2 Melika Borbar, Ph.D. student in Media Management, Department of Communications & Media Studies, Islamic Azad University, Tehran Central Branch
3 Associate professor, Faculty of Communication, Department of Communications & Media Studies, Islamic Azad University, Tehran Central Branch
چکیده [English]

Today, the use of media around the world is very high and with the advent of technology, more opportunities have been created for audiences around the world in different situations, places, and with different behaviors. This opportunity has expanded the media sphere and has changed the means in which audience interacts and uses media. In recent decades, due to the dramatic changes in technology, economics, politics and society, the attitude and role of media audiences around the world has changed dramatically, which in turn has affected media strategies, content production as well as changes in business models of media. In the present study, Delphi futures study method is used and the views of 15 media professionals have been studied and analyzed regarding factors affecting consumption of future media audiences. The findings suggest that in the future audiences will not have any restrictions on the means, communication tools, time, and place of consumption of media and they can use the medium under any conditions. Furthermore their role will be constantly changing between the sender and the recipient (interactive communication model). These audiences have the power to choose from a wide range of content and services from different platforms and ultimately, they can generate content and become smart consumers, prosumers and producers, all of which are due to the audience segmentation in the media convergence environment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Audience's future
  • Media Sphere
  • Audience consumption
  • audience segmentation
  • media convergence

منابع و مأخذ

احمدی، فضل‌الله، خدیجه نصیریانی و پروانه اباذری(1387). «تکنیک دلفی: ابزاری در تحقیق»، مجلۀ آموزش در علوم پزشکی، شماره 1: 185-175.

خانیکی، هادی و محمود بابایی(1391). «تأثیر سازوکارهای ارتباطی اینترنت بر الگوهای تعامل کنشگران فضای سایبری ایران». فصلنامۀ علمی ـ پژوهشی علوم اجتماعی، شمارۀ 56: 116-73.

خجسته، حسن(1395)، «الگوهای تولید محتوای رسانه‌ها؛ راهبرد ایجاد مزیت رقابتی در سپهر رسانه و اصلاح ساختار رفتار کاربران ایرانی در رسانه‌های اجتماعی (فرهنگ مصرف رسانه‌های اجتماعی)»، (1394)، نشست تخصصی جهت‌گیری‌های راهبردی سازمان صدا و سیما در رسانه های اجتماعی.

خجسته حسن(1394). فصلنامۀ رسانه، شمارۀ 3: 54-39.

خجسته، حسن(1396). فرهنگ ارتباطات، «الگوهای هنجاری تولید محتوای رسانه ها: راهبردی برای ایجاد مزیت رقابتی»، شماره32: 187-193.

علی‌عسکری، عبدالعلی و افسانه موفقی(1394). سپهر جهانی رسانه: روندهای عمده در زیرساخت رسانه‌های نوین، تهران: انتشارات دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

علی‌عسکری، عبدالعلی و ابراهیم حقیقی(1395). «مدیریت رسانه؛ نگاهی نو»، تهران: انتشارات دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

 فیسک، جان(1316). درآمدیبرمطالعاتارتباط، ترجمۀ مهدی غبرایی، تهران، دفتر مطالعات و توسعۀ رسانه‌ها.

کاستلز، مانوئل(1393). قدرت ارتباطات، ترجمۀ حسین بصیریان‌جهرمی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

کوثری، مسعود(1386). جهان فرهنگی کاربران ایرانی در شبکۀ دوستیابی اورکات، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

Brough, MM. & Shresthova, S. (2012). Fandom meets activism: Rethinking civic and political participation. Transformative Works and Cultures. 2012.

Calhoun, C. (1989). Tiananmen, Television and the Public Sphere: Internationalization of Culture and the Beijing Spring of 1989. Public Culture 2(1): 54-71. 1989.

De Jong, Wilma, Shaw, M. and Stammers, N. (2005). Global activism, global media. London: Pluto Press. 2005.

Das, R., Ytre-Arne, B. (2018). The Future of Audiences. Palgrave Macmillan. 2018

Downing, J. D. H. (2003). Audiences and readers of alternative media: the absent lure of the virtually unknown. Media, Culture & Society, 25: 625-645. 2003.

Duncombe, S. (2002). Cultural resistance reader. New York: Verso. 2002.

Gulbrandsen IT. & Just SN. (2011).‌Sine N Just, The collaborative paradigm: towards an invitational and participatory concept of online communication, Media, Culture & Society, 2011.

Habermas, J. Lennox S. Lennox, F. (1964). The Public Sphere: An Encyclopedia Article. Duke University Press. 1964.

Hernández-Serrano, M. Renés-Arellano, P. Graham, G. Greenhill. A. (2017). From Prosumer to Prodesigner: Participatory News Consumption, Comunicar, Vol. XXV, No. 50, | Media Education Research Journal. 2017.

Jenkins, H. ‘The cultural logic of media convergence.’ International Journal of Cultural Studies 7.1, pp. 33-43, 2004.

 Jenkins, H. Convergence Culture: Where old and new media collide. NYU press, 2006.

Lugmayr, A. (2010). Introduction to the Business Processes with Ambient Media - Challenges for Ubiquitous and Pervasive Systems. Ubiquitous Intelligence and Computing 7th International Conference UIC 2010 Xi'an China. 2010.

Livingstone, S. (2005). Media audiences, interpreters, users, in: Gillespie, M, Media Audiences, Maidenhead, UK: Open University Press, pp. 9-50, 2005.

Lowe GF. (2010). The Public in Public Service Media. Nordicom. 2010.

McQuail. D. (2010). Mass Communication Theory (6th edition). 2010.

O'Neill. B. Gallego JI. & Zeller. F. (2013). New perspectives on audience activity: ‘prosumption’ and media activism as audience practices. In Niko Carpentier, K.C.S. & Hallett, L. (eds.).‌Audience Transformations: Shifting Audience Positions in Late Modernity. London: Routledge. 2013.

Powell,C. The Delphi technique: myths and realities.JAdv  Nurs ,pp376-82, 2003.

Ritzer, G., Paul D. & Jurgenson N. (2012). The Coming of Age of the Prosumer American.” Behavioral Scientist, 56(4): 379-398. 2012.

Roncallo-Dow, S. & Arango-Forero, G., Introducing Three Dimensions of Audience Fragmentation. Signo pensam. [online]. vol.36, n.70, pp.74-90. 2017.

Ross, K. & Nightingale, V. (2003). Media and audiences: new perspectives. Open University Press. 2003.

RTL/AdCONNECT. (2017). 2017 Key Facts. The Total International Trends. Audience Trends, Insight Trends, Solution Trends. RTL/AdCONNECT. 2017.

Sparks, C. (2005). Media and the global public sphere: An evaluative approach. In Global activism global media, eds. Wilma de Jong, Martin Shaw and Neil Stammers, 34-49, London: Pluto Press, 2005.

Toffler A. (1981).‌The Third Wave. New York: Bantam Books. 1981.

Wiard & Domingo (2016). Fragmentation versus convergence: University students in Brussels and the consumption of TV series on the Internet, Journal of Audience & Reception Studies, Vol. 13, No. 1, 2016.