افتراق در سرمایه اقتصادی خانواده‏‌ها و ترجیحات فعالیت‏های فراغتی جوانان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال edrisiafsaneh@yahoo.com

چکیده

در دنیای معاصر انسان به فضای حیاتی خود عرصه‌ دیگری به نام گذران اوقات‏فراغت افزوده است. تفاوت‌ها و افتراق‌ها در سرمایه اقتصادی، سلیقه‌ها و ترجیحات متفاوتی در نحوه گذران اوقات‏فراغت ایجاد می‏کند. هدف مقاله شناسایی میزان انواع فراغت‏ها، رابطه شیوه‏های گذران اوقات‏فراغت دانشجویان با سرمایه اقتصادی خانواده آنان و مقایسه شیوه‏های مختلف گذران اوقات‏فراغت در دو دانشگاه است. روش‏تحقیق پیمایشی‌ و  جامعه آماری دانشجویان دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال در سال‌ 92 می‌باشد‌. حجم نمونه  با استفاده از فرمول‌کوکران‌ 804 نفر و روش نمونه‏گیری طبقه‌بندی نامتناسب و تصادفی ساده بوده است. انواع فراغت به پنج گروه  فکری، اجتماعی، تفریحی ـ سرگرمی، هنری ـ فرهنگی و جسمانی طبقه‏بندی شد. نتایج حاکی از آن است که میانگین فراغت فکری در بین دانشجویان دانشگاه تهران و فراغت تفریحی ـ سرگرمی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد بیشتر است. در دانشگاه تهران انواع فراغت به غیر از جسمانی با سرمایه اقتصادی رابطه معناداری دارند و شدت رابطه به ترتیب: هنری ـ فرهنگی، اجتماعی، فکری و تفریحی ـ  سرگرمی است و زمان اختصاص‏یافته به جسمانی بیشترین و  هنری - فرهنگی کمترین میزان است. در دانشگاه آزاد اسلامی انواع فراغت به غیر از فکری با سرمایه اقتصادی رابطه معناداری دارند و شدت رابطه به ترتیب: اجتماعی، تفریحی ـ سرگرمی و هنری ـ فرهنگی است و زمان اختصاص یافته به تفریحی ـ سرگرمی بیشترین و  هنری ـ فرهنگی کمترین میزان را به خود اختصاص داده‏اند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Families’ economic capital and leisure time preferences of youth (A case Study of students of Tehran university and Islamic Azad university, Tehran branch

نویسنده [English]

  • Afsaneh Edrisi
, PhD Full time Assistant Professor of Social Science faculty , Islamic Azad university, North Tehran Branch
چکیده [English]

Leisure time activity  is another arena that has been added to human life in current world. Variation in economic capital generates  different tastes and preferences in spending leisure time. T he purpose of this study is to identify the extent of leisure time, the relationship between ways of spending leisure time by students  and the economic capital of their families and a comparative study of leisure time activities in two universities. The approach  of the study is descriptive comparative and research methodology is survey. Statistical population consists of students from university of Tehran and Azad Islamic university North Tehran branch in the year 2010. The Cochran formula is applied and the sample size is equal to 804 divided equally between the two universities. Sampling methodology is disproportionate stratified random sampling and universities and departments are considered as strata and the share of each department in the sample is disproportionate to statistical population. Types of leisure time activities are divided in to five groups: intellectual , social, entertaining, artistic and cultural, and physical activities . The results indicate that economic capital of  families between two universities are not different significantly. The students of Tehran university have  fulfilled their leisure time with intellectual activities while the students of Islamic Azad university fulfilled their time with entertaining activities. Students leisure activities have significant relationship with economic capital in Tehran university excluding physical activities and cultural-artistic, social, intellectual and entertainment have  respectively a stronger relationship with economic capital respectively.  The extent of time devoted to physical activity is the most and the extent of time devoted to cultural-artistic activities is the least.  The relationship between types of leisure activities and economic capital is significant in Islamic Azad university excluding intellectual activities such that  social,  entertainment and cultural-artisticnactivities  have  respectively a stronger relationship with economic capital respectively. The extent of time devoted to entertaining activity is the most and the extent of time devoted to cultural-artistic activities is the least.

کلیدواژه‌ها [English]

  • economic capital
  • leisure activities
  • Students
  • University of Tehran

ارفعی عین الدین، رضا (1388)، بررسی رابطه نحوه گذران اوقات‏فراغت وسلامت اجتماعی، دانشکد ه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی،بهمن.

امین‌طاهه، حسین(1374)، سازماندهی اداری و سازماندهی فضایی کارکرد گذران اوقات‏فراغت (مورد استراحتگاه شمال شرکت ملی نفت ایران)، دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی.

اسدى، علی (1352)،گذران وقت در رضاییه، تهران. دبیرخانه شوراى عالى فرهنگ و هنر، فرهنگ و هنر، شماره 12.

بیابانگرد، اسماعیل (1376)، روان شناسی نوجوان، تهران: انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

تندنویس، فریدون (1380)، نحوه گذران اوقات‏فراغت دانشجویان دانشگاه های کشور با تاکید بر فعالیت‏های ورزشی، تهران، دانشگاه تهران، دانشکده تربیت بدنی.

تیبا، مجتبی (1389)، بررسی رابطه پایگاه اجتماعی اقتصادی و چگونگی گذران اوقات‏فراغت در بین دانشجویان (جوان 18 تا 29سال)، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی»، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی.

دومازیه، ژوفر ( 1381)، مقدمه‌ای بر جامعه شناسی اوقات‏فراغت (مقاله نهم ازکتاب: تلویزیون، خانواده وفرهنگ)، ترجمه علی اسدی، تهران: سازمان چاپ وانتشارات اسلامی. 

رجب‌زاده، احمد (‌1381)، رفتارهای فرهنگی ایرانیان: فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی در تهران.

روجک، کریس (1385)، مکانیزم‏های تنظیم‏کنندة زمان و فضای فراغت، ترجمه محمدرضا جلایی‏پور.

زرشناس، شهریار (1377)، توسعه، تهران، کتاب صبح.

سازمان ملی جوانان (1381)، بررسی وضعیت اوقات‏فراغت جوانان.

شعبان زاده، مهناز (1384)، بررسی رابطه قشربندی اجتماعی  و نحوه گذران اوقات‏فراغت در بین دانشجویان دختر شهرستان  لنگرود، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

صداقت‌زادگان، شهناز و محسن فردرو(1379)، پایگاه اقتصادی- اجتماعی و مصرف کالاهاى فرهنگى، فصلنامه فرهنگ عمومی، شماره 223 بهار و تابستان.

عقدایی، ابراهیم (1372)، بررسی علایق دانش آموزان دبیرستانی مشهد در گذراندن اوقات‏فراغت و چگونگی گذران در تابستان، مشهد: شورای  تحقیقات آموزش و پرورش خراسان.

 

فرج اللهی، نصرت الله (1373)، بررسی جایگاه تربیت بدنی در گذران اوقات‏فراغت دانشجویان دختر دانشگاه تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، کتاب بررسی وضعیت اوقات فراقت جوانان کتابخانه عمومی شهرستان بهشهر.

گیدنز،آنتونی (1376)، جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، نشر نی.

ممتاز،فریده (1383)،"معرفی مفهوم طبقه از دیدگاه بوردیو"پژوهش نامه دانشکده تدبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی،بهار و تابستان 83،شماره 41و42

مهدیان، محمدجعفر(1373)،  ارزشیابی از برنامه‌های کانون‌های فرهنگی و تربیتی، دفتر مرکز کانون‌های فرهنگی.

ورث. لوئیز (1388)، نظراتی در باره بررسی شهر، رفتار انسانی در محیط شهری(از مجموعه مفهوم شهر2)، ترجمه گیتی اعتماد، تهران: گروه تحقیقات و مطالعات شهری و منطقه‌اى.

 

Bourdieu, P.(1985). "The Forms of capital" in Handbook of theory and  research for the sociology of education. Ed. JG.Richardson, New York: Greanwood, pp.241-258

Coleman, J.(1988). "Social capital in the creation of human capital", American Journal of Sociology, 94:S95-120.

Coleman, J.(1990). Foundations of social theory, Cambridge mass: Harvard university press.

Furlong , A. ,Campbell, R. & Roberts, K. (1990), The effects of post-16 experiences and social class on the leisure patterns of young adults, Leisure Studies, 9 (3), 213-224.

Marshal, Gordan(1998), Oxford Dictionary of Sociology, Oxford University Press.

Tuner, J. H. (1998), The Structure of sociological theory, New-York, wadesworth publishing company.

Veal, A.J. (1991), Australian Leisure Futures, Publication 13, Centre for Leisure and Touris Studies, University of Technology, Sydney.

Veal, A.J. (1993), Lifestyle, Leisure and neihbourhood, In: Veal, A.J. Jonson, P. and Cushman, G. (eds) Leisure and Touris: Social and Environmetal Change, World Leisure and Recreation Association 1991 Congress Proceedings. Centre for Leisure and Tourism Studies, University of Technology, Sydney, 404-413.