بازنمایی گفتمان های خانواده در مجلات عامه پسند ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکترای دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه تهران

3 کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد

10.22083/jccs.2019.138452.2493

چکیده

خانواده­گرایی به‌مثابه یک گفتمان هژمونیک در فضای فرهنگی و رسانه­ای کشور در سال­های اخیر توسط گفتمان­های رقیب ازجمله جریان فکری و فرهنگی فمینیسم به چالش کشیده شده است. امروزه فضای فرهنگی و رسانه­ای جامعة ایرانی به‌ویژه عرصة مطبوعات و نشر محل تخاصم گفتمانی این دو رویکرد هستند. این پژوهش درصدد بررسی کیفیت بازنمایی گفتمان­های نظری پیرامون خانواده در عرصة مجلات عامه­پسند ایرانی است. روش مورد استفاده در این تحقیق، تحلیل گفتمان با بهره­گیری از روش­شناسی لاکلا و موفه است. نمونه مورد بررسی در این پژوهش مجلات خانواده سبز، خانوادة ایرانی، موفقیت و روزهای زندگی بوده و متون ستون­های خانوادگی این مجلات به‌عنوان واحد تحلیل این تحقیق خوانش شده­اند. نتایج پژوهش حاکی از این است که مؤلفه­ها و عناصر گفتمان خانواده­گرا که با محوریت جمع­گرایی و دال مرکزی «سازش» در فضای نظری کشور صورت­بندی می­گردد، در مجلات عامه­پسند به صورت پررنگ­تری برساخت شده و در مقابل عناصر و مؤلفه­های گفتمان فمینیستی با محوریت فردگرایی و دال مرکزی «حقوق» حضور کم­رنگ­تری در مطالب این مجلات داشته است. به نظر می­رسد در فضای فرهنگی جامعه ایرانی هنوز ردپای نظم دینی ـ سنتی خانواده به‌صورت کاملاً پررنگ محسوس بوده و گفتمان­های رقیب ازجمله جریان فمینیستی یا روشنفکری نتوانسته­اند گفتار غالبی را در حوزة خانواده و مناسبات آن برای عامة مردم ارائه نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Representation of family discourses in popular Iranian journals

نویسندگان [English]

  • Amir Roozkhkkjsh 1
  • abolfazl eghbali 2
  • atefeh khaleghi 3
2 M.A. Student of women study, kharazmi university
3 Master of Sociology, University of shahed
چکیده [English]

The family is a sacred phenomenon and one of the most important pillars of the community in the Islamic view. Therefore, after the Islamic Revolution, the Islamic system ruling in Iran, reproduces the discourse of familialism in the cultural and social relations of the country. But in the modern world, given the prevailing discourse of individualism and humanity, the rights and interests of individuals have been given priority to the interests of the family and in Iran, this discourse as the rival of family-oriented discourse is gradually emerging and expanding in the life of the Iranian society. The media, the press, , ... as the cultural elements of the world's ecosystem of the Iranian society, are the battleground of these two discourses. The present research seeks to analyze the family discourses in Iran and evaluate them in popular magazines. The research method was discourse analysis. For research purposes, the method of Fairclough and Laclau & Mouffe was used in combination. The findings of this research indicate that the discourse of family-centeredness is rooted in the dialectic orientation and with the central sign of compromise, and the individualist discourse revolves around the individuality axis and with the central sign of rights. The review of the content of the yellow publications also suggests that the approach of Iranian family journals, the green family, successes, and the days of life is more closely related to family-oriented discourse, and the concepts and signs of this discourse are more represented in these journals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discourse Analysis
  • Family
  • individuality
  • Popular magazines