فرهنگ شهرت و کنشگری سلبریتی‌ها در اینستاگرام از نظر کاربران ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران (نویسندۀ مسئول) msoleimani@ut.ac.ir

2 کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شاهد؛ پژوهشگر دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها shshbazi767@gmail.com

3 کارشناس‌ارشد مطالعات فرهنگ و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی تهران غرب isna.sinaghorbani@yahoo.com

چکیده

فرهنگ شهرت از مفاهیم اساسی برای فهم کنش‌ها در بستر رسانه‌های اجتماعی است. هم‌اکنون، رسانه‌های اجتماعی قابلیت‌های ویژه‌ای در شکل‌گیری فرهنگ شهرت دارند. دراین‌بین، اینستاگرام، به‌سبب تصویرمحوربودن و فراهم‌سازی فضای تعاملی کاربران و سلبریتی‌ها، مورد توجه محققان قرار دارد. هدف مطالعۀ پیش رو، از یک‌سو، بررسی فرهنگ شهرت و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن و، از سوی دیگر، بررسی میزان پیگیری صفحات شخصی سلبریتی‌ها از سوی کاربران یا مخاطبان است. از روش کمّی پیمایش و تکنیک پرسش‌نامه برای گردآوری داده‌ها و اجرای پژوهش استفاده شده است. در مبانی نظری، به «رهیافت فرهنگ سلبریتی»، «رهیافت سلبریتی‌سازی و سلبریتی‌شدن»، «رهیافت اکولوژی سلبریتی»، «رهیافت فضای خصوصی و عمومی سلبریتی»، و «رهیافت روان‌شناختی به هواداری و سلبریتی» پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد تقریباً 20 درصد کاربران اینستاگرام «اخبار و صفحات سلبریتی‌ها» را پیگیری می‌کنند. آن‌ها صفحات بازیگران، خوانندگان و ورزش‌کاران سلبریتی داخلی را بیش از سایر گروه‌های سلبریتی دنبال می‌کنند؛ به‌طوری‌که تقریباً یک‌سوم کاربران صفحات شخصی بازیگران و خوانندگان سلبریتی را پیگیری می‌کنند و تقریباً یک‌چهارم کاربران صفحات شخصی ورزش‌کاران را. روابط فرااجتماعی، هم‌ذات‌پنداری و پرستش سه شاخص گرایش به سلبریتی‌هاست. این مطالعه نشان می‌دهد که تقریباً 47 درصد کاربران فعال در حوزۀ سلبریتی‌ها به سلبریتی‌ها گرایش دارند؛ به‌نحوی‌که، علاوه بر علاقه به تعامل فرااجتماعی با سلبریتی‌ها، در بُعد انتزاعی به الگوبرداری از ارزش‌ها و نگرش‌های سلبریتی‌ها و در بُعد رفتاری به پرستش و تقلید سبک زندگی سلبریتی محبوب می‌پردازند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Celebrity Culture and Activism of Celebrities on Instagram from the Iranian Users' Point of View

نویسندگان [English]

  • Majid Soleimani Sasani 1
  • Mahdi Shahbazi 2
  • Sina Ghorbani 3
1 Assistant Professor, Faculty of Social Sciences, University of Tehran (Corresponding Author) msoleimani@ut.ac.ir
2 M. A. of Sociology, Shahed University, Researcher of the Bureau of Media Studies and Planning. shshbazi767@gmail.com
3 M.A. of Culture and Media Studies, Islamic Azad University. isna. Email: sinaghorbani@yahoo.com
چکیده [English]

Celebrity culture is one of the basic concepts for understanding actions in the context of social media. Social media has a special ability to create celebrity culture. Among these, Instagram is of interest to researchers due to its image-oriented nature and the creation of an interactive space for users and celebrities. The purpose of this study, on the one hand, is to examine the celebrity culture and its consequences, and on the other hand, to examine the extent to which users or audiences follow the personal pages of celebrities. In this research, survey method and questionnaire technique are used to collect data. In the theoretical section, "Celebrity Culture Approach", "Celebrification and Celebritization Approach", "Celebrity Ecology Approach", "Celebrity Private and Public Space Approach" and "Psychological Approach to Advocacy and Celebrity" are discussed. Findings show that about 20% of Instagram users follow news and celebrity pages. The pages of domestic celebrity actors, singers and athletes are followed more than any other celebrity group. As a result, about a third of users follow the personal pages of actors and celebrity singers, and about a quarter of users follow the personal pages of athletes.‌ Para-Social Interaction, identification and worship are the three main indicators of tendency to celebrities. Our study shows that approximately 47% of active users in this subject pay attention to celebrities; so that, in addition to the interest in Para-Social Interaction with them, they intellectually follow the values and attitudes of celebrities and behaviorally imitate their celebrity lifestyle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Instagram
  • Audience
  • Users
  • Celebrity culture
  • Activism
 

منابع و مأخذ

آبیدین، کریستال (1398). سلبریتی‌های اینترنتی. ترجمه احسان شاه‌قاسمی. تهران: سوره مهر.
اجتهادی، مصطفی و وحید کشافی‌نیا (1398). «بررسی جامعه‌شناختی مخاطبان فرهنگ سلبریتی در اینستاگرام فارسی». فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 20: 148-113.
اکبرزاده جهرمی، سید جمال‌الدین، سید نورالدین رضوی‌زاده و محدثه شیخی (1398). «نقش اینستاگرام در مدیریت بدن زنان؛ مطالعه موردی: زنان مناطق 21 تهران». فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 20: 79-37.
اکبرزاده جهرمی، سید جمال‌الدین و مسعود تقی‌آبادی (1398). «ستاره‌های خرد ایرانی در قاب سلفی: مطالعه نشانه‌شناختی شهرت خرد در اینستاگرام». فصلنامه مطالعات فرهنگ‌ـ‌‌ارتباطات، شماره 46: 155-113.
الیوت، آنتونی (۱۴۰۰)، دستینه مطالعات شهرت راتلج. ترجمه احسان شاه‌قاسمی. تهران: سوره مهر.
بلیکی، نورمن (1384). طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نی.
حسنی، حسین (۱۳۹۸). رسانه اجتماعی اینستاگرام؛ زندگی روزمره و فرهنگ دیداری. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
خواجه‌جعفری، حسین، علی‌اکبر فرهنگی و باقر ساروخانی (1397). «بررسی و تبیین نقش ستارگان در فرایند ارتباطی پیام‌های ارتباط‌جمعی». فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 3: 189-163.
خیامی، عبدالکریم ، علی اسکندری و مرضیه خلقتی (1398). «بازکاوی فرهنگ سلبریتی‌گری و تعامل رسانه ملی با چهره‌ها». فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری، شماره 30: 32-7.
دباغ، علیرضا، سید محمد دادگران و سید وحید عقیلی (1398). «بررسی نرخ تعامل کاربران در صفحات اینستاگرام سلبریتی‌ها در زلزله کرمانشاه». دوفصلنامه رسانه و فرهنگ، شماره 2: 109ـ91.
دواس، دی‌ای (۱۳۸۹). پیمایش در تحقیقات اجتماعی. ترجمه هوشنگ نائبی. تهران: نی.
رشیدی، صادق و زهرا صبورنژاد (1394). «ستارگان سینما و هویت آنلاین: مطالعه نشانه‌شناختی بازسازی مفهوم ستارگی پس از اینترنت». فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 3: 199-165.
عباسی، عاطفه و علی جعفری (1399). «تأثیر کنش‌های اینستاگرامی سلبریتی‌ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی». فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 1: 54-33.
عبداللهی‌نژاد، علیرضا و نوشین مجلسی (1397). «خشونت کلامی در فضای مجازی، مطالعه اظهارنظرهای دنبال‌کنندگان در صفحات اینستاگرام هنرمندان ایرانی». فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 13: 61-1.
مولایی، محمدمهدی (1395). «گردش فرهنگ سلبریتی در رسانه‌های اجتماعی: مطالعه فعالیت سلبریتی‌های ایرانی و هوادارانشان در اینستاگرام». فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانه، شماره 21: 80-58.
Beckett, C. (2010). Celebrity journalism: the end is nigh?. POLIS: journalism and society at the LSE.
Brown, Z. & Tiggemann, M. (2016). 'Attractive celebrity and peer images on Instagram: Effect on women's mood and body image'. Body image, 19, 37-43.
Cashmore, E. (2006). Celebrity culture. Routledge.
Deflem, M. (2017). Lady Gaga and the sociology of fame. Palgrave Macmillan.
Driessens, O. (2013). 'The celebritization of society and culture: Understanding the structural dynamics of celebrity culture'. International journal of cultural studies, 16(6), 641-657.
Ferris, K. O. (2007). 'The sociology of celebrity'. Sociology compass, 1(1), 371-384.
Financialtribune (2018). 'Iran Ranked World’s 7th Instagram User'. Financialtribune. Retrieved 4 February  2018 from: https://financialtribune.com/node/81384
Fletcher, R. (2015). 'Blinded by the stars? Celebrity, fantasy, and desire in neoliberal environmental governance'. Celebrity Studies, 6(4), 457-470.
Gamson, J. (2011). 'The unwatched life is not worth living: The elevation of the ordinary in celebrity culture'. Pmla, 126(4), 1061-1069.
Giles, D. (2000). Illusions immortality: A psychology of fame and celebrity. Macmillan International Higher Education.
Gómez, A. R. (2019). 'Digital Fame and Fortune in the age of Social Media: A Classification of social media influencers'. ADResearch: Revista Internacional de Investigación en Comunicación, (19), 8-29.‏
 
Gupta, Y., Agarwal, S. & Singh, P. B. (2020). 'To study the impact of instafamous celebrities on consumer buying behavior'. Academy of Marketing Studies Journal, 24(2), 1-13.
Kim, J. & Song, H. (2016). 'Celebrity's self-disclosure on Twitter and parasocial relationships: A mediating role of social presence'. Computers in Human Behavior, 62, 570-577.
Laughey, D. (2011). Key Themes in Media Theory. Rawat Publications.
Mandiberg, M. (2012). The social media reader. Nyu Press.
 
Mohamad, S. M. & Hassim, N. (2021). 'Hijabi celebrification and Hijab consumption in Brunei and Malaysia'. Celebrity Studies, 12(3), 498-522.‏
Nayar, P. K. (2009). Seeing stars: Spectacle, society and celebrity culture. SAGE Publications India.‏
Ravid, G. & Currid-Halkett, E. (2013). 'The social structure of celebrity: an empirical network analysis of an elite population'. Celebrity Studies, 4(2), 182-201.‏
Rihl, A. & Wegener, C. (2019). 'YouTube celebrities and parasocial interaction: Using feedback channels in mediatized relationships'. Convergence, 25(3), 554-566.‏
Rojek, C. (2001). Celebrity. Reaktion Books.‏
Shahghasemi, E. (2021). 'Rich Kids of Tehran: The Consumption of Consumption on the Internet in Iran'. Society, 58(5), 398-405.
Sternheimer, K. (2011). Celebrity culture and the American dream: Stardom and social mobility. Routledge.‏
Turner, G. (2004). Celebrity and Culture. Sage.