شناسایی شاخص‌های ارزیابی راهبردهای سازمان صداوسیما در حوزۀ تولید و توزیع پیام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده ارتباطات دانشکاه علامه طباطبائی(نویسنده مسول)

2 دانشجوی دکترای ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی

10.22083/jccs.2020.205970.2950

چکیده

برخورداری از نظام اطمینان‌بخش مدیریت و ارزیابی عملکرد در فرایند مدیریت راهبردی، رمز موفقیت پایدار هر سازمان، به‌ویژه سازمان‌های رسانه‏ای، در محیط متغیر و پیچیدۀ صنعت رسانه است. راهبردهای محتوایی نقش حساسی در تحقق رسالت و مأموریت سازمان صداوسیما دارند و بخش اصلی فعالیت این سازمان در این راستاست. مسئله این پژوهش، عدم‌ارزیابی راهبرد‌های حوزۀ تولید و توزیع پیام، پس از گذشت حدود یک سال و نیم از اجرای برنامۀ راهبردی پنج‌سالۀ سازمان صداوسیما(1397-1401) است. هدف اصلی پژوهش، شناسایی «شاخص­های ارزیابی راهبرد­های سازمان صداوسیما در حوزۀ تولید و توزیع پیام است.» برای دستیابی به این هدف، از کارت امتیازی متوازن استفاده شده است. در فرایند این پژوهش، با استفاده از نظرات کارشناسان و صاحبنظران در قالب دو جلسۀ گروه متمرکز، با محورقراردادن ابعاد کارت امتیازی متوازن(مالی، مشتری، فرایندهای داخلی، رشد و یادگیری) و راهبردها و برنامه‌های بلندمدت سازمان صداوسیما در حوزۀ محتوایی، شاخص‌های موردنظر شناسایی شدند. «درصد برنامه­های تولیدشدۀ دارای پیوست پژوهشی»، «وضعیت خبرگزاری بین‌المللی تصویری»، «تعداد بخش‌های خبری در شبکه‌های تخصصی»، «انعقاد تفاهمنامۀ همکاری با مجامع بین‌المللی و جهانی رسانه»، «میزان تولیدات مستقل در باندِ پهن و در دسته‌ها و گونه‌های گوناگون»، «درآمدزایی از طریق سازوکارهای مختلف درآمدی در فضای بادِ پهن»، «تعداد تعاملات مردمی با سازمان صداوسیما»، «باشگاه مخاطبان شبکه‌ها و برنامه‌های رادیوتلویزیونی»، «وضعیت کانال‌های شبکه‌ها و برنامه­های رادیوتلویزیونی در پیام‌رسان‌ها»، ازجمله مهم‌ترین شاخص‌های شناسایی‌شده برای ارزیابی راهبردی سازمان صداوسیما در حوزۀ محتوا و پیام و مطابق با الگوی کارت امتیازی متوازن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification of Evaluation Indicators of IRIB's Strategies in the field of Pproduction and Ddistribution of Ccontenet

نویسندگان [English]

  • mahdokht brojerdi alavi 1
  • MohammadMahdi Rahmati 2
1 Associate professor of Communication Faculty, Allameh Tabataba'I University
2 Ph.D. Studentof Communication, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

Content strategies have a crucial role in fulfilling the mission of IRIB. The main prerequisite for the successful implementation and operation of these strategies is haveing appropriate evaluation indicators. The main goal of this study is, "Identifying the measures of evaluating the strategies of the IRIB in the field of content production and distribution. Balanced Scorecard has been used to achieve the goals of the research. In this research, experts' opinions were used in two focus group sessions. By focusing on balanced scorecard dimensions and long-range strategies and programs of IRIB in the content area, indicators were identified. "Percentage of programs produced with research attachment, "The number of news sections in specialized channels", "Amount of freelance production in broadband and in different genres", "Monetizing through different income mechanisms in the broadband space", "The number of people interacting with IRIB, "The status of the channels and radio and television programs in the social networks" are the most important indicators identified for the strategic assessment of the IRIB content in accordance with the balanced scorecard model. For continuous evaluation of content strategies, it is necessary for IRIB to translate the indicators into quantities value. Then, based on them, determine and quantify the progress of content strategy. Considering the environmental requirements and audience’s desires, needs and interests, as well as analyzing their performance and competitors in the media competition environment and the serious effort to apply these indicators will provide the basis for accurate content management and planning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • strategy evaluation
  • IRIB
  • "Balanced Scorecard
  • Content production and distribution
منابع و مأخذ
 
ابطحی‌نیا، عاطفه؛ سیده عذری میرکاظمی و محمد کشتیدار (1393). «به‌کارگیری رویکرد BSC برای ارزیابی عملکرد ادارات تربیت‌بدنی دانشگاه‌های کشور»، دوفصلنامه پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، شماره 7: 163-149.
آذری، علیرضا و مهدی زمانی‌مزده (1394). الگوی راهبردی مدیریت عملکرد سازمان، تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
احمدوند، علی‌محمد؛ حمیدرضا اشراق و امیر تربتی (1392). «الگوی مفهومی مدیریت اثربخش چشم‌انداز سازمان با استفاده از کارت امتیازی متوازن و گسترش عملکرد کیفیت»، فصلنامه علمی توسعه سازمانی پلیس، شماره 45: 40-11.
انصاری، محمدمهدی و وحید خاشعی (1392). استراتژی در فرهنگ و رسانه، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
اشتریان، کیومرث (1382). روش سیاستگذاری فرهنگی، قم: کتاب آشنا.
امیری، عبدالرضا (1390). «مطالعه عوامل مؤثر بر تدوین استراتژی در سازمان‌های رسانه‌ای»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 2: 124-103.
ایران‌زاده، سلیمان و امیر برقی (1388). الگوهای ارزیابی عملکرد سازمان، تبریز: فروزش.
باباجانی، جعفر و محمدحسین ستایش (1386). «تعیین شاخص‌های ارزیابی عملکرد و بررسی قابلیت‌های سیستم‌ حسابداری دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی به‌منظور تحقق پاسخگویی مالی و عملیاتی»، فصلنامه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 49: 66-45.
بلندیان، غلامحسین؛ جعفر هزارجریبی و پروانه آستین‌فشان (1386). «ارزش‌های شناخت محیط در تدوین استراتژی»، فصلنامه نگرش راهبردی، شماره‌های 83 و 84: 88-59.
پیرز، جان و ریچارد رابینسون (1396). مدیریت راهبردی (برنامه‌ریزی، اجرا و کنترل)،ترجمه سید محمود حسینی، تهران: سمت.
چان-آلمستد، سیلویا (1394). استراتژی‌های رقابتی رسانه، ترجمه سیدمحمد اعرابی، سیدعلیرضا هاشمی و رحیم زارع، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
دیوید، فردآر (1388). مدیریت اسـتراتژیک،ترجمه علی پارسائیان، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
رضائیان، علی؛ عباسعلی حاج‌کریمی، حامد دهقانان و عادل آذر (1390). «طراحی مدل مفهومی سنجش متوازن عملکرد در رسانه ملی؛ مورد مطالعه: شبکه خبر سیما»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 1: 142-115.
رضائیان، علی و اسدالله گنجعلی (1390). مدیریت عملکرد: چیستی،‌‌چرایی و چگونگی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).
سرمد سعیدی، سهیل (1386). مدیریت و برنامه‌ریزی استراتژیک در عمل، تهران: هیات.
سیروس، کاوه محمد و امیرحسین صبورطینت (1390). مدل مدیریت استراتژیک مبنا، تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
سیدنقوی، میرعلی و الوانی، سیدمهدی (1382). «مدل امتیازات متوازن، الگویی برای سنجش عملکرد در بخش دولتی»، فصلنامه مطالعات مدیریت. شماره 37و38: 18-3.
عقیلی، سید‌وحید و روح‌الله احمدزاده‌کرمانی (1388). «ارزیابی عوامل مؤثر بر سیاست‌گذاری رسانه‌ای در حوزه ارتباطات میان‌فرهنگی»، مجله مدیریت فرهنگی، شماره 5: 152-137.
حسینی، مریم (1392). معرفی روش گروه کانونی و کاربرد آن در تحقیقات، تهران: مرکز پژوهش و سنجش افکار صداوسیما.
خاشعی، وحید (1388). «بایسته‌های اجتماعی در سیاست‌گذاری رسانه‌ای جمهوری اسلامی»، فصلنامه رسانه، شماره 4، 61-79.
خان‌محمدی، یوسف (1386). «دولت و سیاستگذاری فرهنگی از دیدگاه امام خمینی (ره)»، فصلنامه دانشگاه اسلامی، شماره 2: 38-4.
خواجه‌سروی، غلامرضا و مرتضی بیات (1396). «سیاستگذاری رسانه مطلوب در جمهوری اسلامی ایران»، دوفصلنامه علمی- پژوهشی دین و ارتباطات، شماره 2: 131-105.
رحیمی، غفور (1385). «ارزیابی عملکرد و بهبود مستمر سازمان». ماهنامه تدبیر، شماره 173، 44-41.
روشندل‌اربطانی، طاهر (1386). «چیستی مدیریت رسانه»، فصلنامه رسانه، شماره 70: 20-9.
روشندل‌اربطانی، طاهر (1394). «پژوهشی بنیادین در حوزة مفاهیم نظری سیاستگذاری رسانه‌ای»، فصلنامه مدیریت دولتی، شماره 3: 504-481.
روشندل‌اربطانی، طاهر و سمیه لبافی (1391). «تبیین عوامل مؤثر بر فرایند سیاستگذاری رسانه‌ای در سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه رسانه، شماره 1: 148-131.
زنجیردار، مجید؛ زرین طالبی‌فراهانی، سیدمسلم موسوی‌بصری و ندا لونی (1389). «مقایسه سیستم‌های سنجش عملکرد و تحلیلی بر کارت امتیازی متوازن به‌عنوان سیستم نوین سنجش عملکرد»، دوماهنامه بررسی‌های بازرگانی، شماره 41: 35-46.
علی‌احمدی، علیرضا، مهدی فتح‌الله و ایرج تاج‌الدین (1387). نگرشی جامع بر مدیریت استراتژیک، تهران: تولید دانش.
علوی‌وفا، سعید‌(1394). «ارزیابی‌و‌سنجش شبکه‌های تلویزیونی و ارائه راهکارهای بهبود»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 1: 127-103.
فروزنده‌دهکردی، لطف‌الله؛ امیرعلی سیف‌الدین و سحر کوثری (1390). «ارائه مدل‌ارزیابی سیاست‌ها در صنعت‌دارو با بهره‌گیری از کارت امتیازی متوازن و تطبیق با مدل اسکاپ»، نشریه علمی-پژوهشی مدیریت فردا، شماره 27: 114-99.
کاپلان، رابرت و دیوید نورتون (1388). سازمان استراتژی‌محور، ترجمه پرویز بـختیاری، تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
گرونیک، رودلف و ریچارد کوهن (1385). برنامه‌ریزی استراتژیک فرایندمحوری، ترجمه حسن رنگریز، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
لطفی‌نژاد، مونا (1396). طراحی الگوی سیاست‌گذاری اثربخش در تولید برنامه‌های اجتماعی تلویزیونی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد مدیریت رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره.
مشبکی، اصغر و حسین بختیاری (1390). «بررسی مسئولیت اجتماعی سازمانی در رسانه ملی»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 2: 208-177.
محمدی، حمید (1387). «سیاست‌گذاری رسانه‌ای»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 1: 95-69.
معتمدنژاد، کاظم (1383). «یونسکو و سیاست‌گذاری ملی ارتباطات در کشورهای درحال‌توسعه (از سیاست‌های ارتباطی به الگوی «توسعه‌ای دیگر»؛ تا سیاست‌های ارتباطی مبتنی بر اصول حقوق بشر)»، فصلنامه رسانه، شماره5 58: 38-5.
مکبری، سید امیرحسین و عبدالعلی علی‌عسکری (1390). «مدیریت استراتژیک رسانه و ارائه مدل مفهومی جدید (ملاحظاتی بر کاربست مدل‌های مرسوم در سازمان‌های رسانه‌ای)»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، شماره 1: 72-41.
منشور رسانه در افق 1401 (1395). تهیه‌شده در معاونت پژوهش، برنامه­ریزی و نظارت سازمان صداوسیما
 
Ansoff, H,I, Declerck, R.P & Hayes, R.L (1976). From strategic planning to strategic management. wiley.
Artley, W., & Storth, S. (2001). Establishing an integrated performance measurement system. In The Performance-Based Management Handbook (Vol. 2). U.S. Department of Energy and Oak Ridge.
Barbuio, F (2007). Performance measurement: a practical guide to KPIs and benchmarking in public broadcasters. Commonwealth Broadcasting Association.
Freedman, D. (2008). The politics of media policy. Cambridge: Polity Press. journal of Research and Reflections in Education,Vol.5, No.2, pp. 83-104.
Hutchison, D. (1999). Media Policy: An Introduction. Wiley-Blackwell. Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, Volume 9, Issue 1-3, pp. 11-27.
Kaplan R.S. and Norton D.P. (1996a)." Translating strategy into action the Balanced Scorecard". Harvard Business School Press, Boston.
Kaplan, R. S. & Norton, D. P. (1996b). The balanced scorecard. Boston, NA: Harvard Business School Press.
Napoli, Philip M and Michelle Seaton (2007). Necessary Knowledge for Communications Policy, Federal Communications Law Journal, Volume 59 (2), pp. 295-330.
Neely, & Adams. (2000). Perspectives on performance: the performance prism. Handbook of Performance Measurement.
Wlikinson, S. (2004). Focus Group Reserach. In D. Silverman, Qualititative Reserach: Theory, Method and Practice, pp. 177-199.