فصلنامه علمی مطالعات فرهنگ - ارتباطات

فصلنامه علمی مطالعات فرهنگ - ارتباطات

مطالعه پدیدارشناسانه تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر احساس امنیت اجتماعی (مطالعه موردی: متولدین دهه 70)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی حاجی احمدی 1
نازنین ملکیان 2
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
2 دانشیار علوم ارتباطات دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
10.22083/jccs.2024.459444.3876
چکیده
پژوهش پیش‌رو دارای رویکرد تفسیری و روش کیفی است که با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی انجام شده‌ است. این پژوهش درصدد است، ضمن مطالعه عمیق تأثیرات شبکه‌های اجتماعی بر عناصر و مؤلفه‌های امنیت اجتماعی، به ریشه‌یابی علل و عوامل شکل‌گیری تغییرات صورت گرفته در عناصر و مؤلفه‌های امنیت اجتماعی، در جامعه آماری پژوهش بپردازد. جامعه آماری پژوهش متولدین دهه 70 می‌باشد که با توجه به ماهیت پدیدارشناسی و پراکنده و ناشناس بودن جامعه آماری، جهت انتخاب حجم و نحوه توزیع نمونه‌ها از معیار اشباع نظری و نمونه‌گیری هدفمند گلوله‌برفی استفاده شد. در این پژوهش، اشباع پس از انجام 27 مصاحبه حاصل گردید. ابزار گردآوری اطلاعات نیز، مصاحبه عمیق فردی با سؤالات نیمه‌ساختاریافته بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز بر اساس الگوی هفت مرحله‌‌ای کلایزی و دیکلمن انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد؛ تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی بر عناصر و مؤلفه‌های امنیت اجتماعی کاملاً معنادار بوده است. به‌طوری‌که شبکه‌های اجتماعی، به‌رغم برخورداری از مزایا و محاسن فراوان در راستای تسهیل فرایندهای ارتباطی، آموزشی و اطلاع‌رسانی، در فضای اجتماعی مورد مطالعه به علت فراهم نبودن پیش نیازهای لازم، اغلب منجر به بروز آثار و پیامدهای منفی شده‌اند. با این وجود، شبکه‌های اجتماعی توانسته‌اند بسیاری از پیش‌نیازهای توسعه اجتماعی-سیاسی را به‌خوبی زمینه‌سازی نمایند که از مهم‌ترین آن می‌توان به عدالت اطلاعاتی، ترویج شفافیت در اطلاع‌رسانی و آشکار شدن پشت پرده سیاستگذاری‌های دولتی و حاکمیتی برای مردم را اشاره کرد.
کلیدواژه‌ها
امنیت اجتماعی
پدیدارشناسی
جامعه شبکه ای
شبکه‌های اجتماعی
متولدین دهه 70

عنوان مقاله English

A phenomenological study of the impact of social networks on the feeling of social security (Case study: those born in the 70s)

نویسندگان English

mahdi hajiahmadi 1
Nazanin Malekian 2
1 PhD Candidate in Communication Sciences Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Communication Sciences Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
چکیده English

Introduction: Although many studies have confirmed the impact of social networks on the sense of social security, what has been neglected is the transformation of the role and status of certain components of social security and the reasons behind these changes. This study aims to investigate the effects of social networks on the elements and components of social security and to trace the root causes and dynamics of these transformations.
Methodology: This interpretive qualitative study employs a phenomenological approach. The statistical population consists of individuals born in the 1970s, selected due to their frequent interaction with and tangible influence from virtual social networks in daily life. Given the dispersed and anonymous nature of the population, purposive snowball sampling was used. Participants were required to meet two criteria: a minimum of two hours of daily engagement with virtual networks and at least a bachelor’s degree. Theoretical saturation determined the sample size, achieved after 27 in-depth semi-structured interviews. Participants detailed their lived experiences with social networks during these interviews. Validity and reliability were assessed using the Lincoln and Guba evaluation framework. Data analysis followed the seven-step model developed by Klaizi and Dickelman, rooted in Husserlian phenomenology.
Findings: Phenomenological analysis of the interviews revealed three overarching themes: Macro-Theme 1: Social Order and Cohesion: A serious consequence of social networks is the fading of face-to-face interactions and the resulting reduced interdependence among individuals. Disconnected relationships in virtual spaces hold little significance for users, as most interactions are non-purposeful. Since social cohesion requires mutual value recognition and obligation, the prevalence of artificial identities and lack of social controls in virtual spaces hinder its achievement. Consequently, social order and cohesion face challenges due to the erosion of these foundational elements. Macro-Theme 2: Social Health and Security: Social health, critical for mitigating societal harms and maintaining security, is compromised by individuals’ inability to integrate into social frameworks. Fear and insecurity degrade quality of life, divert energy toward self-protection, and reduce participation in beneficial social activities. This exacerbates distrust within society, further destabilizing social security. Macro-Theme 3: Life Satisfaction and Social Welfare: Life satisfaction, though a demographic indicator, reflects objective socioeconomic conditions. Social welfare assumes the measurability and comparability of individual well-being, balancing personal and collective welfare. Employment and income are pivotal, as survival precedes planning for happiness. Social networks, however, highlight disparities in welfare access, indirectly shaping perceptions of security and satisfaction.
Conclusion: The impact of virtual social networks on social security components is highly significant. Despite their advantages in facilitating communication, education, and information dissemination, their implementation in the studied context often results in negative outcomes due to inadequate prerequisites. Notably, social networks have advanced socio-political development by promoting transparency in governance and exposing governmental policies to public scrutiny. They have also compelled governments to address corruption reactively, reducing opportunities for secrecy. Media’s role in clarifying power dynamics and social phenomena empowers citizens and fosters democratic governance. A critical positive outcome is the enhancement of educational and informational justice. However, power structures exploit networks’ persuasive capabilities to manipulate user emotions, a consequence of inadequate regulatory policies rather than inherent network flaws.

کلیدواژه‌ها English

Social security
phenomenology
network society
social networks
born in the 70s
آقایی، زهرا (1386). بررسی تأثیر رسانه‌های جمعی بر احساس امنیت اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه اصفهان. اصفهان.
بلیکی، نورمن (1384). طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمۀ حسن چاوشیان، چاپ اول، تهران، انتشارات نی.
بوزان، باری (1378). مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمۀ پژوهشکده مطالعات‌ راهبردی، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
تومی، ایلکا (2004). جامعه دانایی و پرسش‌های پژوهشی آینده، ترجمۀ اسماعیل یزدان پور، چاپ اول، انتشارات مرکز پژوهش‌های ارتباطات کشور، تهران.
جان‌پرور، محسن و حیدری، طهمورث (1390). آسیب‌شناسی فضای سایبر بر امنیت اجتماعی. فصلنامه نظم و امنیت انتظامی. 4(3)، 141-172.
حمیدی‌پور رحیم و رجبی، فاطمه (1397). پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، 7 (1)، 97-111.
 https://doi.org/10.22108/ssoss.2017.100569.0
خواجه نوری، بیژن و کاوه، مهدی. (1392). مطالعه رابطه بین مصرف رسانه‌‏ای و احساس امنیت اجتماعی، فصلنامه‌پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، (2)2، 78-57.
درزبان رستمی، حسن و بهزادی پور، فرزانه (1398). نقش شبکه‌های اجتماعی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی با استفاده ازنظر نخبگان و کارشناسان مرکز ملی فضای مجازی. فصلنامه علوم خبری، 8 (2)، 247-268.
ذاکری هامانه، راضیه، اعظم آزاده، منصوره، قاضی نژاد، مریم و باستانی، سوسن (1399). بررسی کیفی احساس امنیت آنلاین کاربران شبکه‌های اجتماعی. فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، 6 (21)، 141-178.
 https://doi.org/10.22054/nms.2020.42506.741
رادمهر، فرناز و حیدریانی، لیلا (1398). رابطه شبکه‌های اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی شهروندان خرم آباد. فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، 14 (1)، 107-128.
رستگارخالد، امیر و محمدیان، فاطمه (1392). استفاده از اینترنت و احساس امنیت اجتماعی فصلنامه مطالعات فرهنگ- ارتباطات، 14 (22)، 53-89. 
ریتزر، جورج (1374). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، محسن ثلاثی، انتشارات علمی، تهران.
زارع شاه‌آبادی، اکبر و ترکان، رحمت‌الله (1394). بررسی رابطه احساس امنیت اجتماعی و نظام ارزشی جوانان (مطالعه‌ای درباره دانشجویان دانشگاه یزد)، مجلۀ مطالعات اجتماعی ایران، 9 (1)، 103-127.
شکربیگی، عالیه، آقایی نور، مریم، قبادی، عباس و عبدالعلی پور، قادر (1390). بررسی تأثیر رسانه‌های جمعی بر احساس امنیت اجتماعی (مطالعه موردی، افراد 38-18 سال استان چهارمحال و بختیاری)، مجله پژوهش‌های دانش انتظامی، 13 (4)، 31.
صادقیان، سیدجلال (1388). بررسی نقش کارکردی رسانه‌ها در امنیت ملی و عمومی، فصلنامه دانش انتظامی. 12(1)، 165-189.
عشایری، طاها، قنبری برزیان، علی، نامیان، فاطمه، مهتری آرانی، محمد (1400). بررسی تأثیر مصرف رسانه‌های جمعی بر امنیت اجتماعی شهروندان، فصلنامه‌امنیت ملی، (39)11، 321-344.
کاستلز، مانوئل (1385). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ (جلد 1، ظهور جامعه شبکه‌ای)، ترجمۀ احد علیقلیان، افشین خاکباز، حسن چاوشیان، چاپ پنجم، تهران، انتشارات طرح نو.
ک‍اس‍ت‍ل‍ز، م‍ان‍وئ‍ل (۱۳۸۰). ع‍ص‍ر اطلاع‍ات‌: اق‍ت‍ص‍اد، ج‍ام‍ع‍ه‌ و ف‍ره‍ن‍گ‌، ترجمۀ اح‍د ع‍ل‍ی‍ق‍ل‍ی‍ان‌ و اف‍ش‍ی‍ن‌ خ‍اک‍ب‍از، ت‍ه‍ران، انتشارات طرح‌ ن‍و‏. 
کوهی، کمال (1402). امنیت اجتماعی و دانشگاه: مدلسازی احساس امنیت اجتماعی در دانشگاه تبریز، فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، 12 (1)، 25-46.
 https://doi.org/10.22034/jeds.2023.49056.1593
گیدنز، آنتونی. (1377). پیامدهای مدرنیته، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران، نشر مرکز.
Alguliyev. R, Aliguliyev. R, Yusifov. F. (2018). Role of social networks in E-government: Risks and security threats. Online Journal of Communication and Media Technologies, 8 (4), 363-376.
Aqaiee. Z (2007). Investigating the impact of mass media on the feeling of social security, Master thesis, Isfahan University. Isfahan [In Persian]
Ashayri, Taha, Ghanbari Barzian, Ali, Namian, Fatemeh, Mehtri Arani, Mohammad (2021). Investigating the effect of social media consumption on citizens’ social security, Journal of National Security, 11 (39), 321-344. [In Persian]
Biddle, P. N. (2016). The Relationship between Social Trust and Sense of Social Security and Security, Journal of Social Order, Volume 8, Number1.
Blaikie. N. (2005), design of social researches, translated by Hassan Chavoshian, Nei Publications, first edition, Tehran. [In Persian]
Boyd, Danah M., and Nicole B. Ellison. “Social network sites: Definition, history, and scholarship.”‌Journal of computer‐mediated Communication‌13, no. 1 (1996): 210-230.
Buzan. B (1999). People, Governments and Fear, translated by Strategic Studies Research Institute, Strategic Studies Research Institute Publications, Tehran. [In Persian]
Castells. M (2006), Information Age: Economy, Society and Culture (Volume 1, The Emergence of the Network Society), translated by Ahad Aliqlian, Afshin Khakbaz, Hassan Chavoshian, New design Publications, fifth edition. Tehran. [In Persian]
Castells. M (2008), Information Age: Economy, Society and Culture, translated by Ahad Aliqlian and Afshin Khakbaz, New design Publications. Tehran. [In Persian]
Catford, J. (2011). “The mass media is dead: long live, multi media”. Journal of Health Promotion International, 10 (4), pp 247-251. 
Chien, Y & Yuen, K. (2013). “Impact of virtual social networks in community health”. Journal of Health and Social Behavior, 44, 275-291. 
Craib, I. (2015), Modern social theory from Parsons to Habermas, Abbas Mokhbar, Aghah Publications. Tehran. [In Persian]
Darzban Rostami, H & Behzadipour. F (2018). The role of social networks in enhancing the feeling of social security using the opinion of elites and experts of the National Center of Cyberspace. Journal of News Sciences, 8 (2), 247-268. [In Persian]
De Donder, P., & Pestieau, P. (2013). Private, Social and Self-Insurance for Long-Term Care in the Presence of Family Help-A Political Economy Analysis.
Denters. B, Gabriel. O, Torcal. M (2007), Norms of good citizenship, in J. w. Van deth, J. r Montero & A. Westholm, Citizenship and involvement among the populations of European democracies, a comparative analysis. London: Routledge. 
Devers, K. J. & Frankel, R. M. (2000). Study Design in Qualitative Research: Sampling and Data Collection -Strategies. EducHealth (Abingdon), Vol. 13, No. 2, Pp. 263-71. 
Giddens, Anthony. (1998). “Consequences of Modernity”, translated by Mohsen Salasi, Markaz Publications, Tehran. [In Persian]
Hamidipour. R & Rajabi. F. (2017). Predicting the feeling of social security based on social identity, cultural intelligence and spirituality. Journal of Strategic Researches of Social Issues, 7 (1), 97-111. https://doi.org/10.22108/ssoss.2017.100569.0 [In Persian]
Inglehart. R. F. (2016)‌Modernization, existential security and cultural change: reshaping human motivation and society, Forthcoming in M.‌Gelfand, C.Y. Chiu and Y-Y Hong (Eds.) Advances in Culture and Psychology Oxford Univ Press.
Itzchakov, G. , & DeMarree, K. G. (2022). Attitudes in an interpersonal context: Psychological safety as a route to attitude change. Frontiers in Psychology, 13, 932413. 
Jalava, J (2003), From norms to trust: The Luthmannian Connevtion between Trust and system, University of Helsinki, sage publication, London. 
Janparvor. M & Heydari. T. (2011). Pathology of cyber space on social security. Journal of Police order and security, Fourth year, number 3, pp. 172-141. [In Persian]
Kanoni, R. , Imani, B. , Habibzadeh, A. , Moslemi, A. (2015). Measuring the feeling of security in urban areas (Case study: Ardabil city), Journal of Disciplinary Geography, Third Year, No. 10
Khwaja Nouri. Bijan & Kaveh. M. (2012). Studying the relationship between media consumption and the feeling of social security, Journal of Strategic Researches of Social Issues, 2 (2), 57-78. [In Persian]
Kohi. K (2023). Social Security and the University: Modeling the feeling of social security in the University of Tabriz, Journal of Economic and Development Sociology, 12 (1), 25-46. https://doi.org/10.22034/jeds.2023.49056.1593 [In Persian]
Moller, Bayorn (2000). The Concept of Security: The Pros and Cons Expansion and Contraction, Copenhagen Peace Research Institute, Working Papers, avalible at: www.iigov.org
Moslemi, R., Zolghadr, K., & Tabrizi, A. M. (2023). Sociological explanation of the use of information technology and the feeling of social security among young people in Tabriz, Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies (JAYPS), 4 (7), 14-22.
Osler, Audery. Street, Cathy. Lall, Marie (2002). Not a Problem? Girls and School Excision, National Children’s Bureau, London. ISBN 1-900990-72-5. 
Paritsis, N. (2010). Human systems therapy.‌Systems Research and Behavioral Science,‌27 (3), 336-348.
Parsons, Talcott (1951). The social system, New York: free press, avalible at: www.amazon.com
Radmehr. F & Heydariani. L (2018). The relationship between social networks and the sense of social security of Khorramabad citizens. Intelligence and Criminal Research, 14 (1 (serial 53)), 107-128. [In Persian]
Rastgarkhald. A & Mohammadian, F. (2012). Internet use and sense of social security, Journal of Culture-communication studies, 14 (22), pp. 53-89. [In Persian]
Ritzer, George (2014), Sociological theory in the contemporary era, translated by: Mohsen salasi, Scientific Publications, Tehran. [In Persian]
Sadeghian, S J. (2009). Investigating the functional role of the media in national and public security, Journal of Law enforcement knowledge, Year 12, No. 1, pp. 189-165. [In Persian]
Shukrbeigi. A, Aqaienour. M, Qobadi.A, Abdolalipour. Q (2009). “Investigating the impact of mass media on the feeling of social security, Journal of Law enforcement knowledge, Year 13, No. 4, pp. 31-61. [In Persian]
Siksnelyte, I., Zavadskas, E. K., Bausys, R., & Streimikiene, D. (2019). Implementation of EU energy policy priorities in the Baltic Sea Region countries: Sustainability assessment based on neutrosophic Multimoora method.‌Energy policy,‌125, 90-102.
Silverman, E. B. & Della-Giustina, J-A. (2001) “Urban Policing and the Fear of Crime”, Journal of Urban Studies, 38, 5-6
Sundararaj, V. , & Rejeesh, M. R. (2021). A detailed behavioral analysis on consumer and customer changing behavior with respect to social networking sites, Journal of Retailing and Consumer Services, 58, 102190. 
Tomy. I (2004), Knowledge society and future research questions, translated by Esmail Yazdanpour, first edition, National Communication Research Center, Tehran. [In Persian]
Truman, J. L. (2005). “Predictors of Fear of Crime and the Relationshipof Crime Rates and Fear of Crime”. The University of Central Florida, Undergraduate Research Journal, Vol. 1, 18-27. 
Williams, F. P. , Mcshane, M. D. , & Akers, R. L (2000) “Worry about victimization: An alternative and reliable measure for fear of crime”. Western criminology review. 2, 2. 
Zakari Hamaneh. R, Azam Azadeh. M, Ghazinejad. M, Bastani. S (2019). Qualitative investigation of online security feeling of social network users, Journal of New Media Studies, 6 (21), 141-178. https://doi.org/10.22054/nms.2020.42506.741 [In Persian]
Zare Shahabadi, A. Turkan, R (2014). “Investigating the relationship between the sense of social security and the value system of young people (a study on Yazd University students)”, Iranian Journal of Social Studies, 9, No. 1, pp. 103-127. [In Persian]