چالش‌های حقوق مالکیت فکری برای حمایت از آثار هنری در موزه‌های معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی (نهاد ریاست جمهوری)

چکیده

امروزه کشمکش میان صاحبان خصوصی میراث فرهنگی و دولت‌ها در عرصه‌های مختلفی نمود پیدا کرده است. یکی از این عرصه‌ها، اختلاف میان دارندگان اموال فکری با نهادهای نگهداری کننده میراث فرهنگی به‌خصوص موزه‌ها، کتابخانه‌ها و آرشیوها است. در یک‌طرف دارندگان حقی هستند که با تکیه بر حق انحصاری خود مانع بهره‌برداری اشخاص ثالث می‌شوند و از سویی دولت‌ها و نهادهای عمومی هستند که به تحدید قلمرو مالکیت خصوصی و مدیریت دارایی فکری در قالب میراث فرهنگی می‌پردازند. متأسفانه برای حل این تعارض قوانین و آیین‌نامه خاصی وجود ندارد؛ بنابراین مقاله پیش­رو با روش تحلیلی ـ توصیفی به بررسی حوزه‌های این تعارض و سپس ارائه راهکار برای حل آن و سنجش اولویت ناشی از منافع عمومی و خصوصی می‌پردازد و در انتها نتیجه‌گیری می‌شود این تعارض و دوگانگی در تمامی شاخه‌های گوناگون حقوق مؤلف آشکارا وجود دارد و بنابراین ابتدا توسل به مذاکره و در صورت عدم امکان، ترجیح منافع عمومی بر مصالح فردی می‌تواند به‌عنوان راهکاری برای رهایی از این تعارض در نظر گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Challenges of Intellectual Property Law to Protect of Artworks in Contemporary Museums

نویسندگان [English]

  • Zahra Shakeri 1
  • yasaman jafarpour 2
1 Assistant Professor at Faculty of Law & Political Science, University of Tehran (Corresponding Author)
2 Ph.D. student of private law, IMPS, Tehran, Iran
چکیده [English]

Today, the conflict between the private owners of cultural heritage and governments has been revealed in various areas. One of these areas is the discrepancy between intellectual property holders and institutions that hold cultural heritage, especially museums, libraries and archives. On the one hand, the holders of the rights are those who rely on their exclusive rights to prevent the exploitation of third parties and on the other hand, governments and public institutions are limiting the realm of private property and intellectual property management in the form of cultural heritage. Unfortunately, there are no specific rules or regulations to resolve this conflict. Therefore, the present paper analyzes the domains of this conflict by analytical-descriptive method and then provides a solution to solve it and measure the priority of public and private interests. It concludes at the end that this conflict and duality are obviously in all of the various branches of the author's rights. And thus, initially resorting to negotiation and, if not possible, the preference of the public interest on individual interests can be considered as a way to escape this conflict.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Artworks
  • conflict
  • Intellectual Property Law
  • Cultural heritage
  • Museum
منابع و مآخذ
 
ابطحی، فاطمه و همکاران (1392). «حق تعقیب پدیدآورنده اثر هنری (مطالعه تطبیقی در حقوق اتحادیه اروپا، فرانسه و انگلستان)»، مطالعات حقوق تطبیقی، سال چهارم، شماره 1: 22-1.
آیتی، حمید (1375). «حقوق آفرینش‌های فکری»، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
پژمان، محمدی (1391). «دعوا و معیارهای نقض حق تکثیر پدیدآورنده»، فصلنامه علمی-پژوهشی حقوق پزشکی، شماره 1: 160-135.
جعفرزاده، میرقاسم (1385). «مبانی فقهی مشروعیت حقوق فکری»، نشریه الهیات و حقوق دانشگاه علوم اسلامی رضوی، سال ششم، شماره 19 : 95-60.
حکمت­نیا، محمود (1386). مبانی مالکیت فکری، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
زرکلام، ستار (1387). حقوق مالکیت ادبی و هنری، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
شاکری، زهرا (1391). «جایگاه منافع عمومی در نظام حقوق ادبی و هنری»، فصلنامه علمی-پژوهشی حقوق پزشکی (ویژه‌نامه حقوق مالکیت فکری)، شماره 23: 134-109.
صادقی مقدم، محمدحسن و حسین کمیلی اصفهانی (1391). «حمایت از صنایع‌دستی در ایران در پرتو حقوق مالکیت فکری»، مجله علمی-پژوهشی حقوق خصوصی، شماره 1: 95-71.
صادقی، محسن (1385). «حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای در موافقت‌نامه تریپس و حقوق ایران»، نامه حقوقی، شماره 1: 88-65.
صادقی، محمود و خلج یوسف (1386). «حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در محیط مجازی»، فصلنامه تخصصی حقوق اسلامی، شماره 15: 146-115.
فتاحی، سیدمحسن و همکاران (1389). «دیدگاهی نو درباره مالکیت خصوصی میراث فرهنگی»، مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره 1: 134-119.
فتحی­زاده، امیرهوشنگ و جلال رجبی (1393). «حمایت از دانش سنتی در پرتو مقررات موافقت‌نامه تریپس در سازمان جهانی تجارت»، پژوهش‌نامه علمی ـ پژوهشی بازرگانی، شماره 71: 207-118.
کرنو، ماری و همکاران (1390). فرهنگ تطبیقی حقوق مؤلف و کپی رایت، ترجمۀ علیرضا محمدزاده و پژمان محمدی، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کلمبه، کلود (1390). اصول بنیادین حقوق مؤلف و حقوق مجاور در جهان، ترجمۀ علیرضا محمدزاده، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.
محسنی، سعید و محمدمهدی درافشان (1391). «حق پدیدآورنده ادبی و هنری نسبت به اصلاح یا استرداد اثر»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، شماره 2: 195-167.
نصیرزاده، بهناز و همکاران (1388). «بررسی حمایت کیفری از اموال فرهنگی در حقوق ایران»، دو فصلنامه تخصصی دانش مرمت و میراث فرهنگی، شماره 3: 63-45.
 
Corbett, S. & Boddington, M. (2011). "Copyright law and the digitisation of cultural heritage", Centre for Accounting, Governance & Taxation Research Working.
Gerhardt, D. R. (2013). "Copyright at the Museum: Using the Publication Doctrine to Free Art and History". J. Copyright Soc'y USA, 61, 393.
Tatiana-Helenē, S. Sarantos, K. & Ioannis, I. (2011). "E-publishing and digital libraries". Legal and organizational issues, Hershey.
Athens conference on the restoration of historic monuments and buildings (1931).
Belgium Law on Copyright and Neighboring Rights, 1994, as amended by the Law of April 3, (1995).
Copyright Act of Estonia (consolidated text of February 15, 1999).
Copyright and Related Rights Law of Bosnia and Herzegovina, (2010).
Copyright Law of the People’s Republic of China, ,February 26, 2010 (amended up to the Decision of February 26, 2010).
Directive 2011/77/EU of the European Parliament and the Council, September 2011.
Directive of the European parliament and the Council of 11March 1996 on the legal protection of databases, (1996).
Intellectual Property Law of Chile, Law No. 17.336 as amended through Law No. 20435, 4.
Italy Restoration Law, adopted in 1972.
Model provision for national on the protection of expressions of folklore aganst illicit exploitation and other prejudicial actions, (1982).
The Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works,1886.
The Copyright Act of Kenya, 2001, (2009 Revised Edition)
The Universal Copyright Convention, 1971.
WIPO Copyright Treaty (WCT), 1996.