تحلیل سواد رسانه‌ای براساس مدل EC؛ مورد مطالعه: سیاست‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه امام صادق(ع) nbahonar@yahoo.com

2 کارشناسی ارشد رشتة معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع) (نویسندة مسئول) chaboki2008@gmail.com

چکیده

با پیشرفت و توسعه رسانه‌ها، جهان به مرحلۀ جدیدی گام نهاد که در آن رسانه‌ها، ضمن گام برداشتن در مسیر تکامل و تنوع، به یکی از اجزای اصلی جوامع بشری تبدیل شدند. در این دوره، گستره دسترسی مخاطبان به رسانه‌ها، توانایی استفاده و درعین‏حال حفظ استقلال فکری و اندیشه‏ای، اجتناب از انفعال، بهره‏مندی از تفکر انتقادی و افزایش توانایی گزینش و انتخاب رویارویی با این فرایند پیچیده و فراگیر و در نهایت تولید پیام‏های ارتباطی از طریق تکوین و تکامل سواد‏رسانه‏ای قابل حصول تلقی گشت. اگر سوادرسانه‏ای را علم تنظیم کننده روابط میان مخاطب و رسانه‌ها بر اساس هنجارهای درونی شده بدانیم، نباید از جایگاه آن در سیاست‏های رسانه‏ای کشورها غافل شویم. برای تحلیل این سیاست‏ها، مدل‏های مختلفی ارائه شده است که جامع‏ترین آنها مدل EC کمیسیون اروپا است. این مدل چهار مولفه دسترسی، استفاده، درک انتقادی و تولید ارتباطی را در حوزه سواد‏رسانه‏ای مطرح می‏کند. در این تحقیق، بر اساس مدل EC و مولفه‏های مطرح در آن و روش پژوهش اسنادی- تحلیلی اسناد نهاد شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان مهمترین نهاد سیاست‏گذار در جمهوری اسلامی بررسی و تحلیل شد. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که بیشترین میزان توجه در اسناد به مولفه استفاده و دسترسی بوده و مولفه درک انتقادی و توانایی‏های ارتباطی مخاطبان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نکته قابل توجه در این اسناد استفاده از واژه سواد الکترونیکی، سواد اطلاعاتی، سواد دیجیتالی و عدم استفاده از واژه  سواد رسانه‏ای است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Media literacy analysis based on European Commission (EC) model; The policies of Supreme council of Cultural Revolution: a case study)

نویسندگان [English]

  • naser bahonar 1
  • Ramin Chaboki Darzabi 2
1 Associate Professor,Imam Sadiq Universit
2 , MA in Islamic Studies,Culture & Communication,Imam Sadiq University
چکیده [English]

With the development of media, the world has begun to entering a new phase  in which media has become one of the main components of human societies in addition to taking steps toward evolution and diversification. The range of audience accessibility to media, using capability and at the same time maintaining independence of mind and thought, avoiding passiveness, enjoying critical thinking, increasing selection ability, selecting to confront this complex and universal process and finally producing communicative messages via media literacy evolution and development has been perceived obtainable. If we assume media literacy as the relationship regulatory science between audience and media based on internalized norms, then we should not neglect its position in countries' media policies. To analyze these policies, several models have been proposed among which EC model is the most comprehensive. The model suggests four components of access, use, critical understanding and relational production in the field of media literacy. In the present research, documents of Supreme Council of Cultural Revolution Organization have been analyzed as the most important policy- maker organ in the Islamic Republic. The research results indicate that a great deal of attention in documents has been paid to use and access components and little attention has been paid to critical understanding and communicative ability components. The interesting point in the documents is using terms such as electronic literacy, information literacy, and digital literacy and not using media literacy.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Media Literacy
  • Access Component
  • Use Component
  • Critical Understanding Component
  • Communication Ability Component
دکتر ناصر باهنر ، رامین چابکی باکینگهام، دیوید، (1389). آموزش رسانه‌ای؛ یادگیری، سواد رسانه‌ای و فرهنگ معاصر. ترجمۀ حسین سرفراز، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع). براون، جیمز. ای.، (1385). «رویکردهای سواد رسانه‌ای». ترجمۀ پیروز ایزدی، فصلنامۀ رسانه، سال هفدهم، شمارۀ پیاپی 68: 70 ـ 51. بصیریان جهرمی، حسین و بصیریان جهرمی، رضا، (1385). «درآمدی به سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی». فصلنامۀ رسانه، سال هفدهم، شمارۀ پیاپی 68: 50-32. قاسمی، طهمورث، (1385). سواد رسانه‌ای؛ رویکردی نوین به نظارت رسانه‌ای، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. Alliance for a Media Literate America (2001). “Founding Declaration”. In http://namle.net/2001/06/30/founding-declaration-2001/ Ananiadou, K. and M. Claro (2009), “21st Century Skills and Competences for New Millennium Learners in OECD Countries”. OECD Education Working Papers, No. 41, OECD Publishing. Celot, P. (2009).Study Assessment Criteria for Media Literacy Levels. Brussels: European Commission. Donsbakh, W. (2008). The International Encyclopedia of Communication. London: Blackwell Publishing. European Commission, Media Literacy Study The Framework. Annex B for Study Assessment Criteria for Media Literacy Levels, Brussels, October 2009. European Commission, Testing and Refining Criteria to Assess Media Literacy Levels in Europe. Final Report, April 2011. Fedorov, A. (2003). Media Education and Media Literacy: Experts' Opinions. UNESCO: MENTOR. A Media Education Curriculum for Teachers in the Mediterranean. The Thesis of Thessaloniki, First Version, pp 1-17. Hobbs, R. (1988). “The Seven Great Debates in the Media Literacy Movement”. The Journal of communication, winter,48 (1): 6–32. Horton, F. Woody (2007). Uderstanding Information Literacy:A Primer. UNESCO: Paris. Kellner, D. and Share, J. (2007). Critical Media Literacy Is not an Option. Springer Science + Business Media, LLC. , 7-35