تجربه دوفضایی شده کاربران ایرانی از سوگواری مجازی : شبکه اجتماعی فیسبوک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران - گروه ارتباطات

2 گروه علوم ارتباطات/ دانشگاه تهران

3 عضو هیات علمی دانشگاه تهران - دانشکده مطالعات جهان

10.22083/jccs.2019.83860.2165

چکیده

این مطالعه که به تجربه سوگ افراد معمولی پس از مرگ عزیزان در میدان تحقیق خود، یعنی شبکه اجتماعی فیس‌بوک می‌پردازد با پارادایم دوفضایی شدن و تکیه‌بر دیدگاه جامعه‌شناسانه و نیز شناخت اجتماعی به حافظه، حافظه جمعی و خاطرات روزمره را در کنار خاطرات خودزندگی‌نامه‌ای قرار داده است تا از چشم انداز میان رشته ای خاطرات واسطه –رسانه ای شده به پدیده سوگواری مجازی بنگرد. مصاحبه‌ با 16 کاربر فیس‌بوک با استفاده از نرم‌افزار MAX QDA j به صورت کیفی تحلیل محتوا شد و نشان می‌دهد که اهمیت استمرار ارتباط با فرد متوفی هم انگیزه اولیه کاربران سوگوار برای ادامه این تجربه در فضای فیس‌بوک را تشکیل می‌دهد و نیز به وجوه مختلف در کردارهای آنلاین آن‌ها اثر می‌گذارد. سوگواری نیز مانند دیگر عرصه‌های تجربه دچار کیفیتی دو فضایی در عصر دیجیتال شده است که به مدد فناوری‌های ثبت و بایگانی این کردار اجتماعی فرهنگی را واجد جنبه‌های نمایشی، عادتی و آیینی می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iranian Experience of Dual Spacization of Virtual Mourning: Social Network of Facebook

نویسندگان [English]

  • Saied Reza Ameli 1
  • Tamanna Mansouri 2
  • Younes Shokrkhah 3
1 Department of Communications, Faculty of Social Sciences, University of Tehran
2 Department of Communication/ Faculty of Social Sciences/ University of Tehran
3 Department of World Studies, University of Tehran
چکیده [English]

This study seeks to examine the virtual mourning as one of the memory practices among some of Iranian Facebook users. Three research questions guided the study as I sought to explore 1) the factors are involved in experiencing the extension of mournful remembering from real space to virtual space like Facebook, 2) the reasons these users have for continuing this experience to Facebook and 3) how this extension changes remembering and media-related practices. In order to answer these questions, dual spacization paradigm and combination of several perspectives and concepts from communication, sociology and psychology have been used. I conducted the deeply semi structured interviews with 16 ordinary Facebook users who had lost their beloved in recent years. The special experience of users, analyzed by MAX QDA, was interpreted that thanks to technologies of recording and preserving memories, mourning as a socio-cultural practice has become a considerably new, untested space. Like other life areas, mourning practices are experiencing a quality of dual- spacization, having different aspects: performative, archival and ritual.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Virtual Mourning
  • dual spacization
  • Communicative memories
  • autobiographical memory
  • Facebook