تحلیل رابطۀ عاملیت کنشگر‌‌‌‎‌ ـ‌ ساختار با عادت‌وارۀ بوردیو در فرهنگِ‌کسب‌وکار دانش‌بنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 استاد جامعه‌شناسی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران(نویسندۀ مسئول)

3 دانشیار جامعه‌شناسی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

10.22083/jccs.2019.116327.2350

چکیده

این تحقیق رابطۀ متغیرهای عاملیت کنشگر- ساختار را در فرهنگ کسب‌وکار دانش‌بنیان و بر اساس مفهوم عادت‌وارۀ کسب‌وکار بررسی می­کند. جامعۀ آماری، تمام اعضای شرکتهای رشد و دانش‌بنیان دانشگاه فردوسی مشهد با حجم نمونۀ 204 نفر می­باشند. عادت­وارۀ کسب‌وکار بر اساس نظریۀ بوردیو و با چهار بُعد نوآوری، تعامل اجتماعی، بازارگرایی و تدوین طرح کسب‌وکار مفهوم‌سازی و سنجیده می‌شود. متغیرهای عاملیت نیز شامل حمایت اجتماعی، سیاستهای حمایتی و شبکۀ حمایتی دانش‌اند. روابط همبستگی بین متغیرها نشان می‌دهند که تمام متغیرهای عاملیت، با عادت­وارۀ کسب‌وکار رابطۀ مستقیم و معنادار دارند و با افزایش آنها، میزان عادت‌وارۀ  کسب‌وکار افزایش می­یابد. در تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام نیز مشخص می­شود که حدود 5/0 از تغییرات متغیر وابسته به وسیلۀ متغیرهای عاملیت تبیین می‌شود که سهم متغیر حمایت اجتماعی بیشتر از سایر متغیرهاست. نتیجۀ تحقیق این است که عادت­وارۀ کنشگران، در فرهنگ کسب‌وکار دانش­بنیان نقش اساسی دارد و برای افزایش توان کسب‌وکار خود باید برنامه‌ریزی منظم و تعامل هدفمند و دوجانبه به منظور برقراری رابطه و جذب و دریافت منابع مختلف از بخشهای گوناگون داشته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Relationship Between Agency of Actor-Structure with the Habitus of Bourdieu in the Kknowledge-based Business Culture

نویسندگان [English]

  • n n 1
  • mohammad mazlom khorasani 2
  • Mohsen nogani dokht bahmani 3
1 n
2 Faculty Member of Social Sciences Department of Ferdowsi University of Mashhad
3 Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Ferdowsi University of Mashhad r
چکیده [English]

This study investigates the relationship between variables related to agency of actor-structure  in the knowledge-based business culture and based on the concept business habitus.The statistical population is all members of the growth and knowledge based enterprises  in Ferdowsi University with a sample size of 204 people. The habit of business is measured and  conceptualized with four dimensions of innovation, social interaction, market orientation and business plan development based on Bourdieu's theory. Agency variables are included Social Support, Supportive Policies and Knowledge Support Network. Correlations of relationships between variables show that all agent variables have a direct and meaningful relationship with business habitus and they  increas with the increases of the rate of business habitus.In step-by-step regression analysis, it is also determined  that about 0.5 of dependent variable changes is explained by agent variables that the share of social support variable is more than other variables. The result of the research shows that the habitus of actors has played a fundamental role in the knowledge based business culture and actors should have regular planning and purposeful and mutual interaction  to increase their business's ability in order to establish a relationship and attract and receive various resources from different sectors. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Knowledge - based
  • culture
  • Habitus
  • Agency
  • Ferdowsi University

منابع و مآخذ

اسکات، جان(1396). تحلیل شبکۀ اجتماعی، ترجمۀ محسن نوغانی و مهسا صادقی‌نژاد، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.

الهیاری‌فرد، نجف و رسول عباسی(1390). «بررسی الگوی مناسب ساختار سازمانی شرکتهای دانش‌بنیان»، فصلنامۀ رشد فنّاوری، شمارۀ 29: 54-45.

ایزدیان، زینب؛ بیژن عبدالهی و مراد کیانی(1392). «مدیریت دانش؛ الگویی جهت مدیریت شرکتهای دانش‌بنیان مستقر در پارکهای علم و فنّاوری»، رشد فنّاوری، شمارۀ 37: 70-64.

بوردیو، پیر(1388). درسی دربارۀ درس، ترجمۀ ناصر فکوهی، تهران: نشر نی.

بوردیو، پیر(1391). تمایز، نقد اجتماعی قضاوتهای ذوقی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر ثالث.

بوردیو، پیر(1390). نظریۀ کنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمۀ مرتضی مردیها، تهران: انتشارات نقش و نگار.

پرستش، شهرام(1390). روایت نابود ناب، تحلیل بوردیویی بوف کور در میدان ادبی ایران، تهران: نشر ثالث.

جمشیدیها، غلامرضا و شهرام پرستش(1386). «دیالکتیک منش و میدان در نظریۀ عمل پیر بوردیو»، نامۀ علوم اجتماعی، شمارۀ 30.

حقی، محبوبه؛ مرتضی راستی‌برزکی و حمید مهدوی(1393). «رتبه‌بندی عوامل مؤثر در موفقیت اجرای مدیریت دانش در شرکتهای دانش‌بنیان، مطالعۀ موردی: شرکتهای دانش‌بنیان مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان»، رشد فنّاوری، دورۀ  11، شمارۀ  41: 58-52.

حمزه‌ای، آرزو و مسعود پورکیانی(1397). «بررسی رابطۀ بین انواع ریسک‌های حوزۀ منابع انسانی با نوآوری تکنولوژیک در شرکتهای دانش‌بنیان دارویی»، فصلنامۀ مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، شمارۀ 35، دورۀ 26: 130-105.

رستمی، حسین و حسین وظیفه‌دوست(1397). «تعیین رابطۀ نوآوری باز با نوآوری استراتژی و کسب مزیت رقابتی در شرکتهای دانش‌بنیان استان مازندران»، فصلنامۀ رویکردهای پژوهشی نو در علوم مدیریت، سال اوّل، شمارۀ 5: 60-41.

رمضانی، فاطمه؛ حسنعلی آقاجانی و عبدالحمید صفایی‌قادیکلایی(1392). «ارزیابی عملکرد پارکهای علم و فنّاوری در بُعد پیامدهای حضور پارک در منطقه»، رشد فنّاوری، شمارۀ 37: 52-44.

ریتزر، جورج(1379). نظریۀ جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی، چاپ چهارم.

ریتزر، جورج(1390). نظریۀ جامعه­‌شناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.

سلیمانی، مجید(1391). «بررسی پارکها و مراکز رشد علم و فنّاوری ایران با نگاهی بر رویکرد جهانی»، رشد فنّاوری، سال هشتم، شمارۀ 32: 10-2.

صلواتی‌سرچشمه، بهرام و معصومه مداح(1387)، «کاربرد مدل ARC در گزارش‌دهی سرمایه‌های دانشی مؤسسات دانش‌بنیان»، رشد فنّاوری، شمارۀ 15: 47-41.

عبداللهی، محمد(1389). مفاهیم کلیدی بوردیو، ترجمۀ محمدمهدی لبیبی، تهران: نشر افکار.

کبیر، نایلا(1389). «تأملی در سنجش قدرتمندشدن زنان، منابع، عاملیت، دستاوردها»، ترجمۀ فاطمه صادقی، مقالۀ مندرج در کتاب توانمندی زنان: نقدی بر رویکردهای رایج توسعه، ترجمۀ اعظم خاتم و دیگران، تهران: نشر آگه.

گیدنز، آنتونی (1384). پیامدهای مدرنیته، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: نشر مرکز.

مدهوشی، مهرداد و جواد هادی‌تبار(1397). «تدوین چارچوب بومی چابکی سازمانی در شرکتهای دانش‌‌بنیان با رویکرد مدل سازی ساختاری ـ تفسیری ISM»، فصلنامۀ مدیریت بهره‌وری، شمارۀ 44: 34-7.

مرجوی، علی و بهروز زارعی(1397). «بین‌المللی‌سازی راهبردی در بنگاههای دانش‌بنیان جدید در ایران: موردکاوی فرایندی با هدف خلق دانش کاربردی»، فصلنامۀ سیاست علم و فنّاوری، شمارۀ 38، دورۀ 18: 34-17.

منصوری، سمیه؛ زهرا وظیفه و حلیمه یوسفی‌طبس(1396). «اولویت‌بندی پیشران‌های عوامل اثرگذار در راستای توسعۀ شرکتهای دانش‌بنیان در استان کرمان»، فصلنامۀ توسعۀ کارآفرینی، شمارۀ 2: 338-319.

مؤتمنی، علیرضا؛ محمد حسین‌آبادی و امین همتی(1391). «ارزیابی نرخ موفقیت واحدهای فنّاور مستقر در پارکها و مراکز رشد علم و فنّاوری»، فصلنامۀ رشد فنّاوری، سال هشتم، شمارۀ 22: 40-32.

میرغفوری، سیدحبیب‌الله؛ علی مروتی‌شریف‌آبادی و امیراحسان زاهدی(1397). «طراحی مدل یکپارچۀ توسعۀ سطح نوآوری و تجاری‌سازی شرکتهای دانش‌بنیان ایران»، فصلنامۀ ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، شمارۀ 4: 142-107.

ورمزیار، مهدی(1387). بررسی رابطۀ بین سرمایۀ اجتماعی خانواده و بزهکاری نوجوانان، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه مازندران.

Aboal Diego, Flavia Rovira, Federico Veneri(2018), Knowledge networks for innovation in the forestry sector: Multinational companies in Uruguay, Forest Policy and Economics, Volume 97:  9-20

Bolukbas Ufuk, Guneri Ali Fuat (2018), Knowledge-based decision making for the technology competency analysis of manufacturing enterprises, Applied Soft Computing, Volume 67: 781-799

Brookes, N.J., Morton, S.C., Dainty, A.R.J. and Burns, N.D(2006), Social  processes, patterns and practices and project knowledge management: A  heoretical framework and an empirical investigation, International Journal of Project Management, 24(6):474–482.

Bruun Henrik,  Hukkinen Janne (2003) An Integrative Framework for Studying Technological Change, Social Studies of Science 33/1, : 95–116.

Buttel, F. (1991) beyond deference and deymystification in sociology of science and technology,sociological froum,vol. 6, No. 3: 567-577

Carayannis Elias G., João J.M.Ferreira, Marjan S.Jalali, Fernando A.F.Ferreira(2018), MCDA in knowledge-based economies: Methodological developments and real world applications, Technological Forecasting and Social Change, Volume 131: 1-3

Córdova Felisa M., Felipe A.Gutiérrez(2018), Knowledge Management System in Service Companies, Procedia Computer Science, Volume 139: 392-400

Dalmarco Gustavo, Alisson EduardoMaehler, MarceloTrevisan, Janaina MortariSchiavini(2017),  The use of knowledge management practices by Brazilian startup companies, RAI Revista de Administração e Inovação, Volume 14, Issue 3: 226-234

Dodgson M(2009), the Management of Technological Innovation: An International and Strategic Approach.Oxford University Press.

Eglash, R. Croissant, J. L. Di Chiro, G. & Fouché, R. (2004)Appropriating technology: Vernacular science and social power.Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.

Elena Fakhrutdinova, Zagidullina Venera, Suleimanov Timur, Khalikov Artem(2015), Universities as A Driving Force of Economic Development in The Creation of Innovation System of Russia, 2nd GLOBAL CONFERENCE on BUSINESS, ECONOMICS, MANAGEMENT and TOURISM, Economics and Finance 23:1662 – 1665

Eom B(2009), Lee K. Determinants of industry-academy linkages and their impact  on firm performance: the case of Korea as a latecomer in knowledge industrialization. Research Policy. 39: 625 – 639.

Erdem Emel, Derya Sevim Korkut& M. Nafiz Duru(2010)Sales and marketing problems of small and medium sized forest products enterprises in Turkey, African Journal of Business Management Vol. 4(7), pp. 1416-1422

Frenz M, Ietto-Gillies G(2009), The impact on innovation performance of different sources of knowledge: evidence from the UK Community Innovation Survey. Research Policy.38: 1125-1135

Jaswadi, Mohammad Iqbal, Sumiadji(2015), SME Governance in Indonesia – A Survey and Insight from Private Companies, Economics and Finance 31 : 387 – 398

Ju Bei(2012),  An Evaluation of Critical Factors Influencing Product Innovation in the Food Industry: A Case Study of China Mengniu Dairy Company, International Journal of Business and Management, Vol. 7, No. 3; 104-110

Jyrama, A. and Ayvari, A(2005), Can the Knowledge-Creation Process Be Managed? A Case Study of an Artist Training Project, International Journal of Arts Management, 7(2), 4-14.

Kabeer Naila & et al(2013), Paid Work, women s empowerment and inclsive growth: Transforming the structures of constraint, UN Women

Kabeer Naila(1999), Resource, Agency, Achievments: Reflections on the Measurment of Women s Empowerment, Institute of social study, Journal of Development and changes, vol 30: 435-464

Kabeer Naila(2003), Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millennium

Kanellos Nikos S(2013), Exploring the characteristics of knowledge-based entrepreneurs in Greece, The 2nd International Conference on Integrated Information, Social and Behavioral Sciences 73 :  337 – 344

Latour, B. (1997) On Actor Network Theory: A Few Clarifications, [Online] Available at http://www.keele.ac.uk/depts/stt/stt/ant/latour.htm

Latour, B. (1998) Progress or Entanglement? Two Models for the Long Term Evolution of HumanCivilization. Taiwan: Institute for National Policy Research Conference, 1998. (Electronic version, no longer online.)

Law, J. (1992/2003) Notes on the Theory of the Actor Network:Ordering, Strategy and Heterogeneity, published by the Centre for Science Studies, Lancaster University, Lancaster LA1 4YN, at  http://www.comp.lancs.ac.uk/sociology/papers/Law-Notes -on- ANT.pdf

Lendzion jaroslaw piotr(2015), Human resources management in the system of organizational knowledge management, 6th International Conference on Applied Human Factors and Ergonomics (AHFE 2015) , Manufacturing 3 : 674 – 680

Lešer Valentina Jošt, Nada TrunkŠirca, ValerijDermol, AlešTrunk(2018), Career Opportunities for PhD Graduates in the knowledge-based Economy: Case of Slovenia, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Volume 238: 104-113

Leydesdorff, L., (2010), The Knowledge-Based Economy and the Triple Helix Model, Annual Review of Information Science and Technology 44, pp. 367-417.

Massa, silria Testa, Stefanie,(2009), A knowledge management approach to organizational competitive advantage: Evidence form the food sector, Europen management Journal, v.27, Iss.2,pg.129.-141

Meenan, C., King, A., Toland, C., Daly, M. and Nagy, P(2010), Use of a Wiki as a  Radiology Departmental Knowledge Management System, Journal of Digital Imaging, 23(2), pp. 142-151.

Mejri Kais, Jason Alexander MacVaugh, Dimitrios Tsagdis(2018), Knowledge configurations of small and medium-sized knowledge-intensive firms in a developing economy: A knowledge-based view of business-to-business internationalization, Industrial Marketing Management, Volume 71: 160-170

Pereira, C.S. and Soares, A.L(2007), Improving the quality of collaboration requirements for information management through social networks analysis,  Information Management, 27(2), 332-342.

Pisit Dhamvithee, Bhavani Shankar, Anuvat Jangchud & Phaisarn Wuttijumnong (2005),New Product Development in Thai Agro-Industry:Explaining the Rates of Innovation and Success in Innovation, International Food and Agribusiness Management Review. Volume 8, Issue 3: 1-20

Pouru Laura, MikkoDufva, TarjaNiinisalo(2018),Creating organisational futures knowledge in Finnish companies, Technological Forecasting and Social Change, Available online In Press, Corrected Proof

Salwa Muda, Mara Ridhuan Che Abdul Rahman(2016), Human Capital in SMEs Life Cycle Perspective, 7th International Economics & Business Management Conference Economics and Finance 35 : 683 – 689

Sarason, Barbara R.; Pierce, Gregory R.; Bannerman, Ann; Sarason, Irwin G (1993). Investigating the antecedents of perceived social support: Parents' views of and behavior toward their children. Journal of Personality and Social Psychology, Vol 65(5), Nov 1993,1071-1085

Smirnova ,Yelena V. (2014), Attitudes of companies in Kazakhstan towards knowledgecollaboration with universities, Social and Behavioral Sciences 109 : 639 – 644

Suarez-Ortega, S.M, Garcia-Cabrera, A.M, Knight, G(2015), A Model of Knowledge Acquisition for Developed Economies SMEs First Entering a Developing Economy, Economics and Finance 23 :  33 – 37

Sun, H., & Wing, W. C. (2005). Critical success factors for new product development in the Hong Kong toy industry. Technovation. 25, 293-303.

Tocan Madalina Cristina(2012), Knowledge Based Economy Assessment, Journal of Knowledge Management, Economics and Information Technology, Issue 5,199-212

Wiklund, J., & Shepherd, D. (2003). Knowledge-based resources, entrepreneurial orientation and the performance of small and medium-sized businesses. Strategic Management Journal, 24(13), 1307-1314.

Xie Xuemei, Hailiang Zou, Guoyou Qi(2018), Knowledge absorptive capacity and innovation performance in high-tech companies: A multi-mediating analysis, Journal of Business Research, Volume 88: 289-297