نگاهی دوباره به‌ ارشاد اسلامی: رویکردی تربیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

چکیده

هرچند می‌توان ادعا نمود که مفاهیم اساسیِ دینی معنای حقیقی و ثابتی دارند اما همواره، معانیِ واژه‌ها، در طی زمان، دستخوش تغییرات فراوان می‌شود و یک واژه، در همة حالات به یک معنا به‌کار برده نمی‌شود. به عبارت دیگر این، نحوة ادراک آدمی است که نحوة حضور مفاهیمی از این دست را در عرصة حیات او رقم می‌زند.
این مقاله نه در پی بررسی تحول تاریخی مفهوم رشد و ارشاد است و نه مدعی دستیابی به معنای حقیقی آن در فرهنگ اسلامی است؛ بلکه تنها سعی دارد فهم خود را به معنای حقیقی و ثابت این مفاهیم نزدیک کند و از این رهگذر به پیشنهاد یک منظومة معنایی و یک صورت‌بندی نظری و طرح یک دیدگاه نظری تربیتی بپردازد. به بیان دیگر، صرف‌نظر از تحول تاریخی و کاربردهای امروزین ارشاد اسلامی، در پیِ آن است که از طریق مقایسة این واژه با سایر مفاهیم متقارب، در یک فضای نظری خاص، به تبیین معنای ارشاد اسلامی و یک صورت‌بندیِ نظری برای تعیین نسبت این مفهوم با سایر مفاهیم مجاور اقدام کند. این معناکاوی با رویکردی تربیتی و در راستای نظریه‌ای که نگارنده در حوزة تعلیم‌وتربیت اسلامی ارائه کرده است (نظریة بصیرت) انجام می‌شود؛ بنابراین صرفاً از نوع روایی و قرآن‌پژوهی به‌شمار نمی‌آید.
این مقاله بر آن است که با تکیه بر دیدگاهی تربیتی، تا آنجا که مقدور است به گونه‌ای پدیدارشناسانه و براساس برداشتی از متون موثق دینی، به تعبیری جدید از ارشاد اسلامی دست یابد، با این امید که این تعبیر، از طریق تغییر نگرش‌ها، در حوزة سیاست‌گذاری نیز وارد شده و در آن جاری گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reviewing the Islamic Ershad: Educative Attitude

نویسنده [English]

  • 0 0
0
چکیده [English]

Although it can be claimed that religious prime concepts have real and stable meaning, always the meaning of the words suffers during the time and a word does not use in one meaning. Namely, it is the way of human’s conceptions that would determine the way of presence of such meaning at its life area.
This article neither seek to investigate historical transition of the concept of Roshd and Ershad, nor claim to attain their real meaning in Islamic culture; rather just try to approach its concept to real and stable meaning of these concepts and at this regard suggest a semantic system and a theoretical classification and pose an educative theoretical viewpoint. In other word, aside the historical transition and modern usage of Islamic Ershad, this article propose to define the meaning of Islamic Ershad and tread to theoretical classification for determining the relation of this concept with other near concepts.  This meaning probe is taken place in an educative attitude and along the theory of the author in the area of Islamic education (Vision theory); therefore it is not simply included validity and Quran searching.
This article has been written with view to find a new perception of Islamic Ershad in the form of phenomenology and based on an interpretation of valid religious texts. Hope that this perception enters the planning area through changing sights.