مفاهیم مذهبی در هنر عصر صفوی (قالی‌بافی، خوشنویسی و نگارگری) با نگاهی تاریخی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پژوهش هنر ـ دانشگاه تهران

2 استادیار گروه آموزشی نقاشی و مجسمه سازی ـ پردیس هنرهای زیبا ـ دانشگاه تهران

چکیده

تاریخ ایران در سراسر دوران اسلامی یعنی پس از 9 قرن از زمان ورود اسلام به ایران تا قبل از روی کار آمدن سلسلة پادشاهی صفوی و برای برهه‌ای کوتاه در زمان آل‌بویه هیچ‌گاه شاهد حاکمیت دولتی شیعی مذهب نبوده است. در دوران صفوی، «مذهب» نقش مهمی در روند مطالعة فرهنگ و هنر داشت، طبعاً از این رهگذر مقولة هنر نیز از تغییر ایدئولوژی و تحولات اجتماعی که در عصر صفوی رخ داده بود بی‌بهره نماند و در واقع علاوه بر مردم، هنرمندان ایرانی و شیعه مذهب هم سعی کردند که اندیشه، تفکر، عناصر شیعی، ارادت به خاندان پیامبر(ص) و ائمة اطهار و مخصوصاً شخص «علی ‌بن‌ابیطالب»‌(ع) و همچنین موضوعات، احادیث و وقایعی همچون حادثة کربلا، معراج پیامبر و... که در حوزة تفکر شیعی بود، در هنر و آثار هنری خود منعکس کنند.
این مقاله بر آن است تا مذهب و عناصر مذهبی غالب در دوران صفوی را با رویکرد به هنرهای قالی بافی، نقاشی ایرانی (نگارگری) و خوشنویسی که در هنر این دوران منعکس شده است، با نگاهی تاریخی بازگو نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Religious concepts in the Art of Safavid era Historical view (carpet weaving, calligraphy and painting)

نویسندگان [English]

  • 00 00 1
  • 00 00 2
1 00
2 00
چکیده [English]

Throughout the Islamic period of Iranian history before Safavid dynasty and for a short period of time Alebouyeh dynasty there were not any religious Shiite governments in this country. In fact, we can claim after 9 century from coming Islam to Iran, Islam became a dominant religion in Persia just when safavid ruled the country. They revived national identity as well as ancient values, so they established school of Shi'a Islam as the official religion of their empire so they mixed Sufism with politics in Iran .the relation between Shi'a and Iranian culture was so strong. During this era religion played an important role in Iranian culture and Art. Indeed, ideological and social changes affected arts during safavid empire .Iranian artists in this era tried to show their religious point of view in their work especially their feeling for Prophet Mohammed and 12 saint Imams. They indicated their Shi'a point of view in their works. In this era the content of Linear text and painting in Iranian architecture as well as artifacts all indicate that Shi'a theology was the dominant thought among Iranian artist and people.
This paper try to resent dominant religion and religious element which is reflected in Persian carpet weaving, calligraphy and painting in this era and there is a historical look in this case .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Safavid
  • Shi'a religious
  • art
  • weaving
  • Painting
  • metalwork