انقلابات؛ ظهور جمعی امر قدسی و تأسیس نظم اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول) kachoian@ut.ac.ir

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تهران mohammadi.akbar@ut.ac.ir

10.22083/jccs.2022.337232.3587

چکیده

انقلاب‌های کبیر، در تعبیری کلی و خارج از مناقشات نظری به‌عنوان دگرگونی‌های بزرگ و تغییرهای بنیادینی شناخته می‌شوند که نظم اجتماعی پیشین را از میان برده و نظم جدیدی را بنیان‌گذاری می‌کنند. در پاسخ به این مسئله که چگونه این تغییر و دگرگونی و نظم یابی ممکن می‌شود نظریات مختلفی در حوزه علوم اجتماعی بیان‌شده است. اولین صورت‌بندی‌ها از چگونگی نظم‌یابی جامعه به‌واسطه نظریه‌پردازان قرارداد اجتماعی و سپس اقتصاددانان سیاسی انجام گرفت. پرسش هابزی، اما در مرکزیت تمامی بررسی‌ها قرار دارد؛ چگونه امکان دارد که افرادی با امیال متفاوت یک جامعه را تشکیل بدهند، چگونه ممکن است خواست‌های متفاوت بدنمندی واحدی را ممکن کنند؟ جامعه‌شناسی با صورت‌های متفاوت قراردادگرایی که امر اجتماعی را به‌وسیله امری خارج از منطق اجتماع تحلیل می‌کردند مخالفت کرد؛ جامعه‌شناسی پرسش از نظم اجتماعی را درون مناسبات جمعی انسان‌ها بررسی کرد؛ دورکیم در پاسخ به این مسئله از تجربه جامعه به‌عنوان عنصر پیونده دهنده ارزشی نام می‌برد و وبر کاریزما را به‌عنوان ارزش‌گذاری می‌داند که افراد از طریق تسلیم یا ایمان به کاریزما با یکدیگر پیوند برقرار می‌کنند. مفاهیمی مانند امر قدسی، غلیان جمعی، جوش‌وخروش جمعی، کاریزما و خلسه‌های جمعی در دورکیم و وبر با یکدیگر همپوشانی دارند که امکان فهم تغییرات بزرگ اجتماعی به‌واسطه ترکیب این مفاهیم را مهیا می‌کنند. ازآن‌جهت که انقلاب‌ها رخداد دگرگون‌کننده و نظم بخش حیات اجتماعی هستند؛ از طریق تحلیل وضعیت و ماهیت انقلاب‌ها می‌توان به پرسش چگونگی شکل‌گیری نظم اجتماعی پاسخ داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Revolutions; the Collective Emergence of the Sacred and the Establishment of Social order

نویسندگان [English]

  • Hosain Kachoian 1
  • Akbar Mohammadi 2
1 Associate Professor of Sociology, University of Tehran (Corresponding Author) kachoian@ut.ac.ir
2 PhD student of Sociology, University of Tehran. mohammadi.akbar@ut.ac.ir
چکیده [English]

The great revolutions, in a general interpretation and regardless of theoretical controversies, are known as great transformations and fundamental changes that destroy the previous social order and establish a new order. In response to the problem which how this change and transformation and reordering manifests there exists different theories in social sciences. The primary formulations of how the new order is established in society were done by social contract theorists and then by political economists. Hobbes's question, however, is at the center of all investigations: How is it possible for people with different desires to form a society? How can different desires make a single embodiment possible? Sociology opposed with different forms of contractarianism which investigated social affairs by means of something outside the social logic; Sociology examined the question of social order within human collective relations; In response to this problem, Durkheim mentions the experience of society as a value connecting element, and Weber considers charisma as the valuer which unites people whether through submission or faith in it. Concepts such as holiness mass excitement; mass ebullition; charisma and mass ecstasy overlap in Durkheim and Webber, which provide the possibility of understanding major social changes through the combination of these concepts. Since revolutions are transformative and organizer events of social life, By analyzing the situation and nature of them, it is possible to answer the question of how social order is formed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Collective agitation
  • holy experience
  • charisma
  • revolution
  • social order
  • desire for redemption

منابع و مأخذ

آرنت، هانا (1361). انقلاب، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، تهران: نشر خوارزمی.
برگسون، هانری (1358). دو سرچشمه اخلاق و دین، ترجمۀ حسن حبیبی، تهران: شرکت انتشار.
برینتون، کرین (1385). کالبدشکافی چهار انقلاب، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: زریاب.
بندیکس، راینهارد (1382). سیمای فکری ماکس وبر، ترجمۀ محمود رامبد، تهران: هرمس.
پینکارد، تری (1394). فلسفه آلمانی، ترجمۀ ندا قطرایی، تهران: نشر ققنوس.
روسو، ژان ژاک (1352). قرارداد اجتماعی؛ اصول حقوق سیاسی، ترجمۀ منوچهر کیا، تهران: گنجینه.
دورکیم، امیل (1391). جامعه‌شناسی و فلسفه، ترجمۀ مرتضی ثاقب فر، تهران: نشر علم.
دورکیم، امیل (1393). قواعد روش جامعه‌شناسی، ترجمۀ علی‌محمد کاردان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
دورکیم، امیل (1397). پیش‌گامان جامعه‌شناسی؛ منتسکیو و روسو، ترجمۀ یونس اکبری و مسعود زمانی مقدم، تهران: تیسا.
دورکیم، امیل (1383). صور بنیانی حیات دینی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
دورکیم، امیل (1394). درباره تقسیم‌کار اجتماعی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
دروکیم، امیل (1377). دوگانگی طبیعت بشری و شرایط آن، ترجمۀ مسعود گلچین، مجله علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 10: 162-139.
فوکو، میشل (1391). ایران روح یک جهان بی‌روح؛ نه گفتگوی دیگر با میشل فوکو، نیکو سرخوش و افشین جهان‌دیده، تهران: نشر نی.
فوکو، میشل (1400). خاستگاه هرمنوتیک خود، نیکو سخوش وافشین جهان دیده، تهران: نشر نی.
کچویان، حسین (1392). بنیادهای قدسی جامعه و تاریخ، تهران: در دست انتشار.
گلابدره ای، محمود (1396). لحظه‌های انقلاب، تهران: نشر معارف.
وبر، ماکس (1394). اقتصاد و جامعه، ترجمۀ عباس منوچهری، مهرداد ترابی‌نژاد، مصطفی عمادزاده، تهران: سمت.
وبر، ماکس (1395). اخلاق پروتستان و روح سرمایه‌داری، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی، تهران: علمی و فرهنگی.
وبر، ماکس (1397). جامعه‌شناسی دین، با مقدمه تالکوت پارسونز، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: ثالث.
میلبنک، جان (1396). الاهیات و نظریه اجتماعی، ترجمۀ شهناز مسما پرست، شهرزاد قانونی، تهران: ترجمان.
هابز، توماس (1381). لویاتان، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نشر نی.