روابط قدرت دخیل در صورت‎بندی گفتمانی مسئلۀ آب ایران در روزنامه‎ های شرق و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم ارتباطات، دانشکدۀ علوم ارتباطات، دانشگاه علامه‎طباطبایی، تهران، ایران

2 استاددانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

10.22083/jccs.2021.140444

چکیده

مقالۀ پیش‎رو به دنبال شناخت روابط قدرت دخیل در صورت‎بندی گفتمانی مسئلۀ آب ایران در روزنامه‎های شرق و ایران است. به این منظور با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی و با کاربرد الگوی فرکلاف و ون‎دایک، 14 نمونۀ معرف از این روزنامه‎ها در بازۀ زمانی 12/5/1392 تا 29/12/1398 بررسی شده‎اند. طبق یافته‎ها، برخی از متون روزنامۀ شرق با هدف زمینه‎سازی برای اجرای برنامه‎ها و سیاست‎گذاری‎های دولت یازدهم و دوزادهم منتشر شده‎ است. در روزنامۀ ایران نیز نقش مسئولان و سیاست‎گذاران در ایجاد بحران و مسئولیت آنان در حل آن کم‎اهمیت قلمداد می‎شود. برخی از متون این روزنامه، به‎طور غیرمستقیم در خدمت توجیه علت ناموفق بودن دولت یازدهم و دوازدهم در حل بحران آب و کاهش مطالبات مردم از دولت است. در روزنامۀ ایران، مردم به دلیل مشارکت نکردن در حل بحران سرزنش می‎شوند. به این ترتیب، ساختارهایی که مانع از مشارکت مردم در مسائل می‎شود، رؤیت‎ناپذیر می‎شوند و مشارکت مردم به صرفه‎جویی تقلیل می‎یابد. این روزنامه جامعه را ناجی آب جلوه می‎دهد و آنان را از تغییر سیاست‎گذاری‎های دولتی دلسرد می‎کند. بر اساس نتایج، اثر قدرت‎های سیاسی و اقتصادی بر صورت‎بندی گفتمان مسئلۀ آب در این روزنامه‎ها مشهود است. رسانه‎های مورد بررسی به جای اینکه نمایندۀ مردم باشند به سخنگوی دولت‎ تبدیل شده‎اند. پرداختن به مسئلۀ آب به بهانه‎ای برای ناکارآمد جلوه دادن جناح مخالف، کاهش انتظارات از دولت یازدهم و دوازدهم و رفع مسئولیت از قوۀ مجریه و نمایندگان مجلس تبدیل شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Involved power relations in the discourse formation of Iran’s water problem in “Shargh” and “Iran” newspapers

نویسندگان [English]

  • Seyede Soraya Mousavi 1
  • هادی خانیکی 2
1 Communication siences faculty, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of Communication Sciences, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

This article aims to identify the power relations involved in the discourse formation of Iran's water problem in Shargh and Iran newspapers. To this end, critical discourse analysis has been applied and 14 samples of these newspapers from 2013/8/3 to 2020/3/19 have been reviewed. According to the findings, some texts of Shargh newspaper have been published with the aim of laying the groundwork for the implementation of programs and treatments of the 11th and 12th governments. Trying to change wheat self-sufficiency policy and creating macro-policy changes are other hidden goals of these texts. In the Iran newspaper, the role of officials and policy makers in creating the problem has considered negligible. Furthermore, their responsibility in resolving the water problem has been eliminated. Some materials of these newspapers indirectly serve to justify the failure of the Eleventh and Twelfth Governments in resolving the water crisis. In the Iran newspaper, people are blamed for not participating in resolving the crisis. In this way, the structures that prevent people from participating become invisible. According to the results, political power has affected the discourse formation of Iran’s water problem in these newspapers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran's water problem
  • power relations
  • critical discourse analysis
  • Iran newspaper
  • Shargh newspaper