جستاری بر طرح مسئلۀ پایداری نظریه‌های نقادی معاصر (فرمالیسم، ساختارگرایی، پساساختارگرایی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده تولید رادیو و تلویزیون دانشگاه صداوسیما (نویسندۀ مسئول)

2 استادیار دانشکده تولید رادیو و تلویزیون دانشگاه صداوسیما

چکیده

در قرن بیستم، علاوه بر پیشرفت چشمگیر فنّاوری و تعدد اختراعات و اکتشافات در حوزه‌های علمی، دگرگونی عظیمی نیز در زمینۀ ادبیات و نقادی صورت گرفته است. نظریه‌های ادبی پس از قرن بیستم مدام دچار تغییر و تحول شده و هر بار معیارهای تازه‌تری مطرح می‌شوند. معیار و شاخص‌هایی که به وجود می‌آیند مسیرهای تازه‌ای را پیش روی اهالی ادبیات و نظریه‌پردازان فرهنگی و هنری می‌گشایند. در هر دوره‌ای برای هنر و نظریه‌های ادبی و نقادی، تعریف‌ها و نظریه‌ها و چارچوب‌هایی مطرح و پذیرفته بوده است. اما آنچه امروز به‌عنوان یک ‌نکتة مهم به پذیرش عام رسیده آن است که تعدادی از نظریه‌ها موقتی هستند و دیر یا زود دیگرگون خواهند شد. این معیارها مدام در حال تغییرند و این تغییرات به‌سرعت پیش می‌رود. پژوهش حاضر تلاش دارد که به موضوع موقتی یا پایدار بودن نظریه‌های نقادی بپردازد. این مسئله همواره به‌صورت پرسشی اساسی مطرح بوده است که آیا روش‌های نقادی به منشی علمی و قانونمند تبدیل شده‌اند و توانسته‌اند به معیارهای خود نظم ببخشند. آنچه تحت عنوان کلی نقد مدرن در اوایل قرن بیستم آغاز می‌شود، بر مبنای منطق استدلال علمی و همسو با جنبش زبان‌شناسی، تلاشی است برای یافتن دیپلماسی و مبانی علمی نقد ادبیات و هنر که با نظریة فرمالیسم آغاز شد و نظریه‌های پس از آن ادامه یافت. برای تحلیل این مسئله، سه نظریۀ ادبیِ فرمالیسم، ساختارگرایی و پساساختارگرایی در این تحقیق به روش تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Introduction on Sustainability Issue of Twentieth Century Critical Theories (Formalism, Constructivism, Post Constructivism)

نویسندگان [English]

  • Ali Rajabzadeh Tahmasebi 1
  • S. M. Sadeq Morakabi 2
1 Associate Professor, Production Faculty, IRIB University (Corresponding Autour).
2 Assistant Professor, Production Faculty, IRIB University.
چکیده [English]

Literature and criticism were enhanced and developed during the 20th century, in addition to the remarkable advancement of technology and the multiplicity of inventions and discoveries in scientific fields. The upsurge of current literary theory has become something of significant phenomenon in contemporary literature, emerging as formidable force in interdisciplinary subjects. “Literary theory” is the body of ideas and methods we use in the practical reading of literature. By literary theory we refer not to the meaning of a literary work, but to the theories that reveal what literature can make sense. Literary theory is a description of the underlying principles, one might say the tools, by which we attempt to understand literature. All literary interpretation draws on a basis in theory but can serve as a justification for very different kinds of critical activity. The theory of literature has been changed during 20th century and presented new criteria. Such criteria have been changed constantly and very quickly. This study tries to examine and criticize such theories and to what extent they are permanent or temporary. There has been an essential question whether critical literature theories are able to present themselves in logic structure? Therefore, this paper has applied three literature theories such as formalism, constructivism, and post constructivism by using descriptive and analytic approach as mythology.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • The theory of literature
  • Formalism
  • constructivism
  • post constructivism

منابع و مأخذ

احمدی، بابک (1391 الف). آفرینش و آزادی؛ جستارهای هرمنوتیک و زیباشناسی. تهران: نشر مرکز.
احمدی، بابک (1391 ب). حقیقت و زیبایی. تهران: نشر مرکز.
ایگلتون، تری (1390). پیش‌درآمدی بر نظریه ادبی. ترجمة فرزانه طاهری. تهران: نشر مرکز.
سلدن، رامان (1378). راهنمای نظریه ادبی معاصر. ترجمة عباس مخبر. تهران: نشر طرح نو.
شمیسا، سیروس (1391). نقد ادبی. تهران: نشر میترا.
کالر، جاناتان (1389). نظریه ادبی. ترجمة فرزانه طاهری. تهران: نشر مرکز.
نیوتن، اریک (1380). معنی زیبایی. ترجمة پرویز مرزبان. تهران: انتشارات علمی فرهنگی.