نقش فرایندهای نفوذ اجتماعی در استفاده فراگیر از شبکه‌های اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 داتشجوی کارشناسی ارشد گروه اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران (نویسنده مسئول)

چکیده

هدف پژوهش پیش‌رو تعیین نقش فرایندهای نفوذ اجتماعی در استفادۀ فراگیر از شبکه‌های اجتماعی است. روش پژوهش توصیفی‌ـ‌پیمایشی با رویکرد علّی و جامعۀ پژوهش تمام دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی اهواز است که 379 نفرشان به روش تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامۀ آیفینیدو (2016) است که شامل ابعاد استفاده از شبکه‌­های اجتماعی، استفاده و لذت، نفوذ اجتماعی و قصد رفتاری است. داده‌ها در نرم‌افزار spss نسخۀ 23 و ایموس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان داد که متغیرهای استفاده و لذت و نفوذ اجتماعی بر قصد رفتاری استفادۀ فراگیر از شبکه‌­های اجتماعی تأثیر معنادار داشته و قصد رفتاری در رابطۀ بین استفاده و لذت و نیز نفوذ اجتماعی با استفادۀ فراگیر دانشجویان از شبکه­های اجتماعی تأثیر معنادار دارد. ابعاد نظریۀ استفاده و لذت شامل ارزش سودمند، ارزش خودشناسی، ارزش سرگرمی، حفظ روابط فردی و ارتقای اجتماعی و نیز فرایندهای نفوذ اجتماعی شامل انطباق و شناسایی بر قصد رفتاری دانشجویان در استفاده از شبکه‌­های اجتماعی تأثیر معنادار دارد؛ ولی تأثیر متغیر درونی­سازی، که از فرایندهای نفوذ اجتماعی است، بر قصد رفتاری تأیید نشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Social Influence Processes in the Widespread Use of Social Networks

نویسندگان [English]

  • sedigheh merjani 1
  • Fariba Nazari 2
1 Master Student Of Department Of Knowledge And Information Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Knowledge and Information Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran (Corresponding Author).
چکیده [English]

The purpose of the present study was to determine the role of social influence processes in the widespread use of social networks with the mediating role of behavioral intention. The research method was descriptive-survey with causal approach. The study population consisted of all students of Islamic Azad University of Ahvaz. 379 students were selected randomly. The research tool was the Infinedo (2016) questionnaire which included dimensions of social media use, enjoyment, social influence, and behavioral intention. Data were analyzed by SPSS software version 23 and Emos. The results showed that the variables of use and enjoyment and social influence had a significant effect on the behavioral intention of using social networks and behavioral intention had a significant effect on the relationship between use and enjoyment and social influence on students' pervasive use of social networks. Use and enjoyment theory dimensions including utility value, self-value, entertainment value, personal relationships and social promotion, as well as social influence processes including adaptation and identification have a significant effect on students' behavioral intention to use social networks, but the effect of internalizing variable Behavioral intention was not endorsed by social influence processes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Widespread use
  • Behavioral Intention
  • use and joy
  • social influence
منابع و مأخذ
آقانوری، سحر (1390). بررسی انگیزه و تمایلات کاربران اینترنتی برای عضویت در فیسبوک و تأثیر آن بر سرمایۀ اجتماعی. )پایان‌نامه کارشناسی ارشد(، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.
ارونسون، الیوت (1385). روانشناسی اجتماعی. ترجمۀ دکتر حسین شکرکن. تهران: رشد.
اسدپناه، مراد و زهرا کوشکی و اصغر کلی‌پور (1394). بررسی عوامل مرتبط با گرایش به شبکههای اجتماعی در دانشآموزان دوره متوسطه شهرستان نورآباد لرستان. کنگره ملی توانمندسازی جامعه در حوزه علوم اجتماعی، روان‌شناسی و علوم تربیتی، اولین، تهران.
اسکندری‌پور، ابراهیم و علی‌اکبر اکبری‌تبار (1392). «روش مطالعه علمی در باب صفحه‌های مرتبط با شبکه‌های رادیو و تلویزیونی در شبکه‌های اجتماعی مجازی با رویکرد ترکیبی کمّی و کیفی». پژوهشهای ارتباطی، شماره 76: 142ـ113.
افضلی، محدثه (1391). شناخت نقش و کارکرد شبکه­های اجتماعی مجازی در مدیریت بحران.
پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، دانشکده ارتباطات.
امیرپور، مهناز و مریم گریوانی (1392). «تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی جوانان». فصلنامه دانش انتظامی خراسان شمالی، شماره 3: 39-23.
ربانی، رسول و محمدباقر کجباف (1386). روانشناسی اجتماعی: دیدگاهها و نظریهها. اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
رحمان‌زاده، علی و محمدرضا حقیقی (1392). «عوامل مؤثر در اثربخشی شبکه‌های اجتماعی مجازی در سازمان‌های رسانه‌ای (مورد مطالعه: انجمن مدیران روابط عمومی ایران)». مطالعات رسانهای، شماره 21: 144-133.
 
صدفی، ذبیح­الله و سکینه بابایی (1393). «تبیین جامعه­شناختی عوامل مؤثر بر گرایش جوانان به مصرف شبکه­های اجتماعی مجازی». مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، شماره 25: 79-28.
 
فتحیان، زهره و غلامرضا شریفی راد و اکبر حسن‌زاده و زهرا فتحیان (1385). «بررسی تأثیر آموزش بر آگاهی، نگرش و عملکرد زنان باردار نسبت به زایمان طبیعی براساس مدل قصد رفتاری در شهرستان خمینی‌شهر». مجله دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، شماره 2: 15-9.
فرانزوی، استیون (1381). روانشناسی اجتماعی. ترجمه مهرداد فیروزبخت و منصور قنادان. تهران: رسا.
فرزانه، سیف‌الله و راضیه فلاحتی شهاب‌الدینی (1394). «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش به شبکه‌های اجتماعی مجازی (مورد مطالعه: دانش‌آموزان دختر متوسطه دوره دوم شهر بابل)». دوفصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، شماره 1: 22-1.
مهدی‌زاده، سید محمد (1389). نظریه‌های رسانه: اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی. تهران: نشر همشهری.
 
 Abramson, G., & Kuperman, M. (2001). ‘Social games in a social network’. Physical Review E, 63(3), 1-30.
Adler, P. S., & Kwon, S. W. (2002). ‘Social capital: Prospects for a new concept’. Academy of management review, 27(1), 17-40.
Al-Jabri, I. M., Sohail, M. S., & Ndubisi, N. O. (2015). ‘Understanding the usage of global social networking sites by Arabs through the lens of uses and gratifications theory’. Journal of Service Management, 26(4), 662-680.
Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). ‘Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach’. Psychological bulletin, 103(3), 411-431.
Aronson, E., Timothy, D. W., & Akert, R. M. (2010). Social psychology. Upper SaddleRiver, NJ: Prentice Hall.
Boyd, D. (2007). ‘Why youth (heart) social network sites: The role of networked publics in teenage social life’. MacArthur foundation series on digital learning–Youth, identity, and digital media volume, 119-142.
Boyd, D., & Ellison, N. (2010). ‘Social network sites: definition, history, and scholarship’. IEEE Engineering Management Review, 3(38), 16-31.
Briones, R. L., & Janoske, M. (2016). ‘How American Students Perceive Social Networking Sites: An Application of Uses and Gratifications Theory’. In Social Networking and Education (pp. 239-253). Springer International Publishing.
Cheung, C. M. K., & Lee, M. K. O. (2010). ‘A theoretical model of intentional socialaction in online social networks’. Decision Support Systems, 49(1), 24–30.
Cheung, C. M. K., Chiu, P.-Y., & Lee, M. K. O. (2011). ‘Online social networks: why dostudents use Facebook?’. Computers in Human Behavior, 27(4), 1337–1343.
DiMicco, J., Millen, D. R., Geyer, W., Dugan, C., Brownholtz, B., & Muller, M. (2008). ‘Motivations for social networking at work’. In Proceedings of the 2008 ACM conference on Computer supported cooperative work (pp. 711-720). ACM.
Helsper, E. J. (2010). ‘Gendered Internet Use Across Generations and Life Stages’. Communication Research, 37(3), 352-374.
Hsu, C. L., & Wu, C. C. (2011). ‘Understanding users’ continuance of Facebook: An integrated model with the unified theory of acceptance and use of technology, Expectation disconfirmation model, and flow theory’. International Journal of virtual communities and social networking (IJVCSN), 3(2), 1-16.
 
Ifinedo, P. (2016). ‘Applying uses and gratifications theory and social influence processes to understand students' pervasive adoption of social networking sites: Perspectives from the Americas’. International Journal of Information Management, 36(2), 192-206.
Joinson, A. N. (2008). ‘Looking at, looking up or keeping up with people?: motives and use of facebook’. In Proceedings of the SIGCHI conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1027-1036). ACM.
Kim, K. H., & Yun, H. (2007). ‘Cying for me, Cying for us: Relational dialectics in a Korean social network site’. Journal of ComputerMediated Communication, 13(1), 298-318.
Ku, Y. C., Chu, T. H., & Tseng, C. H. (2013). ‘Gratifications for using CMCtechnologies: a comparison among SNS, IM, and e-mail’. Computers in HumanBehavior, 29(1), 226–234.
Ku, Y.-C., Chen, R., & Zhang, H. (2013). ‘Why do users continue using socialnetworking sites? An exploratory study of members in the United States andTaiwan’. Information and Management, 50(7), 571–581.
Obionu, C. N. (1998). ‘Family planning knowledge, attitude and practice amongst males in a Nigerian urban population’. East African medical journal, 75(3), 131-134.
Park, N., Kee, K. F., & Valenzuela, S. (2009). ‘Being immersed in social networking environment: Facebook groups, uses and gratifications, and social outcomes’. CyberPsychology & Behavior, 12(6), 729-733.
Pempek, T. A., Yermolayeva, Y. A., & Calvert, S. L. (2009). ‘College students' social networking experiences on Facebook’. Journal of applied developmental psychology, 30(3), 227-238.
Teclehaimanot, B., & Hickman, T. (2011). ‘Student-teacher interaction on Facebook: What students find appropriate’. TechTrends, 55(3), 19-30.
Terry, D., Gallois, C., & McCamish, M. (1993). ‘The theory of reasoned action and health care behaviour’. The Theory of Reasoned Action: Its Application to AIDS-preventive Behaviour. Oxford: Pergamon, 1-27.
Yedidia, M. J., Gillespie, C. C., Kachur, E., Schwartz, M. D., Ockene, J., Chepaitis, A. E., ... & Lipkin Jr, M. (2003). ‘Effect of communications training on medical student performance’. Jama, 290(9), 1157-1165.